Czytelniczka B. J. z Warszawy pisze: "Powstał spór rodzinny między nami katolikami na temat obowiązującego postu. Podobno coś się zmieniło po wprowadzeniu nowego prawa kościelnego. Jaka jest prawda?"
Aby autorytatywnie odpowiedzieć na postawione pytanie, trzeba sięgnąć do źródeł nakazu. Kodeks Prawa Kościelnego, obowiązujący od roku 1983, w drugim rozdziale księgi czwartej, zatytułowanym Dni pokuty, podaje:
Kan. 1249 - Wszyscy wierni, każdy na swój sposób, obowiązani są na podstawie prawa Bożego czynić pokutę. Żeby jednak wszyscy przez jakieś wspólne zachowanie pokuty złączyli się między sobą, zostają nakazane dni pokuty, w które wierni powinni modlić się w sposób szczególny, wykonywać uczynki pobożności i miłości, podejmować akty umartwienia siebie przez wierniejsze wypełnianie własnych obowiązków, zwłaszcza zaś zachowywać post i wstrzemięźliwość, zgodnie z postanowieniami zamieszczonych poniżej kanonów.
Kan. 1250 - W Kościele powszechnym dniami i okresami pokutnymi są poszczególne piątki całego roku i czas wielkiego postu.
Kan. 1251 - Wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku, chyba że w danym dniu przypada jakaś uroczystość.
Natomiast wstrzemięźliwość i post obowiązują w środę popielcową oraz w piątek Męki i Śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Kan. 1252 - Prawem o wstrzemięźliwości są związane osoby, które ukończyły czternasty rok życia, prawem zaś o poście są związane wszystkie osoby pełnoletnie, aż do rozpoczęcia sześćdziesiątego roku życia. Duszpasterze oraz rodzice winni zatroszczyć się o to, ażeby również ci, którzy z racji młodszego wieku nie związani jeszcze prawem postu i wstrzemięźliwości, byli wprowadzeni w autentycznego ducha pokuty.
Kan. 1253 - Konferencja Episkopatu może dokładniej określić sposób zachowania postu i wstrzemięźliwości, jak również w całości lub części zastąpić post i wstrzemięźliwość innymi formami pokuty, zwłaszcza uczynkami miłości i pobożności.
W Polsce odnośne kanony są zmodyfikowane dekretem Prymasa Polski z dnia 30 listopada 1966 roku, w którym czytamy:
Wiernych w Polsce obowiązuje:
1. Wstrzymanie się od pokarmów mięsnych we wszystkie piątki w roku i w dniu 24 grudnia (Wigilia Bożego Narodzenia), o ile nie wypada równocześnie obowiązująca uroczystość.
2. Wstrzymanie się od pokarmów mięsnych i zachowanie postu ilościowego w środę popielcową i w Wielki Piątek.
Zakaz spożywania potraw mięsnych nie oznacza zakazu spożywania jaj i nabiału oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi. Post ilościowy polega na jednym posiłku dziennie do syta; wolno jednak przyjąć trochę pokarmu rano i wieczorem, zachowując co do ilości i jakości pokarmu zwyczaje miejscowe.
Prawo abstynencji, czyli wstrzymywania się od pokarmów mięsnych, obowiązuje tych, którzy ukończyli czternasty rok życia, natomiast do zachowania postu ilościowego zobowiązani są wszyscy wierni, którzy ukończyli 21 rok życia, a nie rozpoczęli sześćdziesiątego roku.
Prymas Polski w wyżej wymienionym dekrecie udzielił, aż do odwołania, dyspensy od obowiązku wstrzymania się od potraw mięsnych w piątki:
a) Wszystkim stalującym się w zakładach zbiorowego żywienia, w których nie są przestrzegane kościelne przepisy postne.
b) Wszystkim, którzy nie mają możności czynienia wyboru potraw, a muszą spożywać to, co dostępne do spożycia.
Dyspensa ta nie dotyczy Wielkiego Piątku, środy popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia.
Wierni, którzy korzystają z dyspensy, powinni od czasu do czasu pomodlić się w intencji Ojca Św[iętego] oraz złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "Jałmużna postna" albo też spełniać częściej uczynki miłosierdzia chrześcijańskiego.
Dorzućmy jeszcze wyjaśnienie oparte na komentarzach znawców prawa kościelnego, że post i wstrzemięźliwość nie obowiązują: dzieci, matek ciężarnych i karmiących, ludzi chorych, podróżnych oraz ciężko pracujących.