Święto Narodzenia Najśw. Maryi Panny posiada bogatą historię. Na jego powstanie wpłynęły, jak się wydaje, apokryfy: Protoewangelia Jakuba (z II wieku) i Ewangelia Pseudo-Mateusza znana w średniowieczu pod tytułem Księga Narodzin Matki Bożej i Dzieciństwa Zbawiciela (różnie określa się czas powstania tego dzieła od V do IX wieku).

Najstarsze ślady święta Narodzenia Maryi sięgają na Wschodzie VII czy nawet VI wieku. Wyraźnie na nie wskazują cztery homilie św Andrzeja z Krety, wygłoszone ok. 715 r., a następnie homilia św. Jana z Damaszku († ok. 749); jej polski przekład można znaleźć w wydanej przez nasze wydawnictwo antologii Ojcowie Kościoła greccy i syryjscy. Teksty o Matce Bożej, Niepokalanów 1981, s. 220-230. W Rzymie święto pojawia się nieco później, ale znane jest już w VII wieku. Stąd przeniosło się do Anglii, Francji, Niemiec i Hiszpanii.

Pod koniec VII wieku papież Sergiusz zaliczył je do czterech głównych świąt maryjnych, z którymi związał się zwyczaj tzw. procesji stacyjnych. W święta Narodzenia, Oczyszczenia, Zwiastowania I Wniebowzięcia Maryi wierni gromadzili się w rzymskim kościele św. Adriana, przerobionym z dawnej sali senatu, skąd wraz z duchowieństwem i papieżem szli boso. z zapalonymi świecami, do kościoła Świętej Maryi Większej (Santa Maria Maggiore), śpiewali przy tym litanię, która zastępowała w tym dniu Antyfonę na wejście i Kyrie, eleison.

W XI wieku święto posiadało w niektórych Kościołach własną oktawę, a w XIV wieku wigilię z obowiązkiem postu. Przez krótki czas na początku XI wieku było świętem obowiązkowym. Zmieniał się dzień obchodów tego święta, w Jerozolimie obchodzono je 10 sierpnia, a koptowie 26 kwietnia, zaś Abisyńczycy w trzydziestym trzecim dniu po Bożym Narodzeniu. Obecnie obchodzimy je po 9 miesiącach od święta Niepokalanego Poczęcia, które przypada 8 grudnia.