Oświadczenie Komisji Episkopatu Polski do Spraw Rodzin

Wobec rozgłosu i nieporozumień wywołanych pracami nad zapewnieniem w Polsce prawnej ochrony poczętego dziecka, Komisja Episkopatu Polski do spraw Rodzin zwraca się do ludzi wierzących i do wszystkich ludzi dobrej woli o spokojne i wolne od uprzedzeń rozważenie treści niniejszego oświadczenia.

Posłannictwo Kościoła

Kościół został ustanowiony przez Chrystusa Pana dla strzeżenia prawdy i przekazywania jej wszystkim pokoleniom ludzi. Prawda, konieczny warunek wolności człowieka, nie jest własnością Kościoła, ale depozytem powierzonym mu przez Chrystusa. Kościół musi więc dawać świadectwo prawdzie "w porę i nie w porę" (2 Tm 4,2), nie licząc się z żadnymi ubocznymi względami.

Jezus Chrystus nakazał apostołom, by głosili Dobrą Nowinę wszelkiemu stworzeniu (Mk 16,15). Spełniana więc przez Kościół służba wobec wyzwalającej prawdy ma charakter powszechny i służy wolności. Chodzi o głoszenie i przypominanie niezmiennego prawa moralnego, zapisanego w sercach wszystkich ludzi (por. Rz 2,15), oraz o strzeżenie wrażliwości moralnej każdego człowieka.

Od ponad tysiąca lat Kościół w Polsce stoi na straży ładu moralnego. Tej zbawiennej posługi nie może się wyrzec nigdy. Sprzeniewierzyłby się nie tylko własnej misji, ale pozwoliłby sprowadzić na kraj, któremu służy, niepowetowane klęski.

Z Bożym ładem moralnym w Polsce związana jest cała nasza kultura ojczysta wraz z jej szczególną tradycją czci dla kobiety-matki oraz miłości i czułości dla dziecka. Kto ośmieliłby się wziąć odpowiedzialność za zburzenie jej podstawowych zasad?

Prawa dziecka

Zgodnie z tradycją chrześcijaństwa i z bezspornymi ustaleniami naukowymi XX wieku, życie nowej istoty ludzkiej zaczyna się od chwili jej poczęcia. Rozwijające się w łonie matki dziecko od początku jest człowiekiem i od zarania swego istnienia jest stworzone na obraz i podobieństwo Boże (por. Rdz 5,1-2).

Każdy człowiek ma właściwą ludzkiej osobie godność i nienaruszalne prawa. Ta godność i prawa przysługują poczętemu dziecku na równi z każdym innym człowiekiem. Wśród praw ludzkiej osoby podstawowym jest prawo do życia i do rozwoju. Uznanie tego prawa stanowi fundament ładu społecznego. Poczęte dziecko powinno więc być objęte społecznym poręczeniem swej godności i swoich praw. Wyrazem tego poręczenia jest ustawowe zagwarantowanie praw dziecka.

Troska o zapewnienie ochrony prawnej życia dziecka w łonie matki jest dyktowana również troską o prawidłowy rozwój duchowy żyjących już dzieci. Skoro na przykład cała toczona dyskusja przebiega na oczach dzieci i młodzieży, to musi rodzić to w młodych umysłach i sercach poczucie zagrożenia, krzywdy i bezsensu życia, stanowiąc poważną przeszkodę w normalnym rozwoju psychicznym i duchowym. Zdrowemu wychowaniu potrzebna jest świadomość, że życie każdego człowieka jest szanowane przez wszystkich i chroni je prawo. Pozbawienie jakiejkolwiek grupy obywateli prawnej ochrony życia prowadzi do groźnego w skutkach zlekceważenia prawa do życia w ogóle.

Rola prawodawstwa państwowego

Ścisłą powinnością władzy państwowej jest [20]stanie na straży dobra ogólnego. Tego zaś dobra nie wolno oddzielać od dobra osób. Ustawodawstwo państwowe powinno służyć egzystencji i rozwojowi człowieka oraz skutecznie go chronić przed zamachami na podstawowe jego prawa.

Ustawowa regulacja ochrony poczętego dziecka jest u nas pilnie potrzebna, gdyż podstawowe ludzkie prawa są od ponad trzydziestu lat masowo gwałcone pod pretekstem ochrony prawa. Ludzie uzurpują sobie prawo do decydowania o tym, kiedy wolno zabić niewinnego człowieka.

Nikt nie jest w stanie sprawić, by czyn ze swej istoty moralnie zły stał się czynem moralnie dozwolonym. Dlatego też ustawa z 27 kwietnia 1956 roku o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży powinna zostać stanowczo zniesiona.

Długotrwałe lekceważenie wartości rozwijającego się ludzkiego życia i bezkarność wrogich mu działań spowodowały wielkie spustoszenia w moralności publicznej, przyczyniając się do całkowitego braku odpowiedzialności w życiu płciowym i w przekazywaniu życia, do sprzeniewierzania się fundamentalnym obowiązkom rodzicielskim.

Trudno w obecnej sytuacji liczyć na szybki skutek zagwarantowania niezbywalnych praw ludzkiej osoby Jednakże prawo cywilizowanego społeczeństwa nie może dłużej tolerować dyskryminacji poczętych dzieci. Zarówno u nas jak i na całym świecie coraz wyraźniej dostrzegana jest konieczność wszechstronnego i rzetelnego poszanowania podstawowych praw człowieka.

Prawna ochrona poczętego życia

Każdy zatem zamach na życie lub zdrowie poczętego dziecka powinien być zabroniony bez względu na to, kto się tego zamachu dopuszcza.

Umyślne spowodowanie śmierci, uszkodzenie ciała lub zdrowia nienarodzonego dziecka w całym okresie ciąży powinno być traktowane jako przestępstwo umyślne.

Wprowadzenie prawnej ochrony poczętego dziecka domaga się więc nowelizacji kodeksu karnego.

Głównym celem prawnej ochrony życia dziecka powinno być skuteczne powstrzymanie fali zamachów na podstawowe dobro poczętych dzieci. Należy jednak podkreślić, że jest nim również ochrona kobiety i matki. Każda kobieta, która wyraziła zgodę na przerwanie ciąży i u której dokonano tego bezlitosnego czynu, zostaje okaleczona, najczęściej trwale, w swoim życiu uczuciowym i psychicznym. Naraża się na utratę poczucia ludzkich więzi ze swym otoczeniem, bywa bardzo poważnie okaleczona w swym biologicznym i psychicznym posłannictwie macierzyńskim, pozbawia się prawa do szacunku ze strony męża oraz prawa do szacunku ze strony żyjących dzieci, których brat lub siostra zostali zgładzeni. Jest to straszne następstwo czynu, przed którym kobietę powinno bronić prawo oraz każdy uczciwy człowiek. Zarazem jednak trzeba obarczonym takimi występkami kobietom wskazywać drogi przebaczenia w sakramencie Pokuty oraz przebłagania poprzez tym gorliwsze włączenie się ich w rozliczne formy obrony życia nienarodzonych dzieci.

Życie każdego bez wyjątku człowieka należy do Boga. Kościół więc głosząc zasadę podstawowej równości wszystkich ludzi, przeciwstawia się dyskryminacji poczętych dzieci, które ze względu na swą szczególną bezbronność powinny mieć zapewnioną szczególną opiekę prawa. Podobnie też Kościół przeciwstawia się dyskryminacji innych grup bezbronnych ludzi: starców, nieuleczalnie lub psychicznie chorych, osób niepełnosprawnych, dzieci niedorozwiniętych. Żaden człowiek nie jest własnością ani swoich rodziców, ani społeczeństwa czy państwa. Jego życie nie może być uzależnione od czyjejś samowoli. Jeśli chodzi o rodziców, to przez fakt przekazania dziecku życia mają oni szczególny obowiązek troski o to życie, o zdrowie i rozwój dziecka. Przewrotne i błędne są opinie, że lepiej jest człowieka zabić, niż pozwolić, by żył jako niechciany i nie kochany przez swoich naturalnych rodziców. Wśród innych środków zaradczych rozważnie i szeroko zorganizowana akcja adopcji dzieci może ten problem rozwiązać.

Stosunek społeczeństwa do obrony praw poczętego dziecka określa też podstawy pojęcia godności. Głoszenie bowiem rzekomego prawa wolności kobiety do zabijania własnego, jeszcze nie narodzonego dziecka, jest zaprzeczeniem wręcz podstawowych norm wszelkiej wolności, gdyż do istoty wolności należy zawsze poszanowanie życia drugiego człowieka, a tym bardziej życia własnego dziecka. (dalszy fragment na str. 18)

Uniwersalność prawa moralnego

Niepokojem napawają opinie, by prawną ochronę poczętego człowieka uzależnić od społecznej konsultacji. Oświadczamy i przypominamy, że podstawowe prawa człowieka, podobnie jak prawa przyrody, należą do natury człowieka i są jego naturalnym przywilejem, a nie skutkiem uznania przez jakiekolwiek grupy społeczne. Podstawowe zasady sprawiedliwości społecznej, jaką jest ochrona życia ludzkiego, nie mogą więc być uzależnione od oceny jakichkolwiek konsultacji społecznych. Przykazania Boże są wiążące nie dlatego, że ludzie się na nie zgadzają, ale dlatego, że stoi za nimi najwyższy Autorytet Boga, od ich zachowania zależy prawdziwe i wieczne dobro człowieka. Tak zostały te przykazania wpisane w prawe serce człowieka przez Boga - jego największego Przyjaciela. Kto sprzeciwia się Bogu, sprzeciwia się człowiekowi. Kto zaś opowiada się za życiem, opowiada się za Bogiem i za największym dobrem.

Ochrona dzieci poczętych - podstawowym zadaniem cywilizacji miłości

Komisja zwraca uwagę na wysiłek duszpasterski Kościoła i jego owoce w zakresie ratowania życia nie narodzonych dzieci. Lata zmagania się o prawo obywatelstwa dla prawdy o godności i wartości ludzkiego życia od poczęcia budzą nadzieję, że można i trzeba ocalić każde poczęte dziecko zagrożone aborcją.

Kościół w Polsce pragnie dzielić się, szerzej niż do tej pory mu to umożliwiano, doświadczeniem w zakresie wychowywania do odpowiedzialnego rodzicielstwa. Ufa, że znajdzie w tym szlachetnym choć trudnym dziele wielu sprzymierzeńców, również wśród pracowników środków masowego przekazu. To doświadczenie, wsparte wysokimi kompetencjami ośrodków upowszechniających zasady odpowiedzialnego rodzicielstwa w powiązaniu z nauczaniem etycznych metod regulacji poczęć oraz świadectwem wielu par małżeńskich idących drogą wskazaną przez encyklikę Humanae vitae, jest dobrem wspólnym, godnym szybkiego i szerokiego spopularyzowania.

Szczególny wkład w tym doświadczeniu mają katolickie poradnie życia rodzinnego, ruchy małżeńskie i rodzinne, ruchy obrony poczętego życia, instytuty zajmujące się problematyką odpowiedzialnego rodzicielstwa. Z ich pracą powinno zostać zapoznane całe społeczeństwo.

Na ten wysiłek składa się także posługa domów samotnej matki prowadzonych w większości polskich diecezji.

Konieczne jest także zorganizowanie i rozbudowanie poradnictwa, zwłaszcza psychologiczno-preaborcyjnego dla osób podejmujących decyzję zniszczenia poczętego życia na drodze tzw. "przerywania ciąży".

Potrzebne są nade wszystko wspólnotowe działania i żarliwe modły kobiet i mężczyzn, aby Bóg "pełen mocy i światła" wyprowadził nasz Naród z obszarów agresji i zabijania niewinnych nie narodzonych dzieci i uczynił z nas społeczeństwo kochające każde dziecko bez względu na jego kondycję fizyczną czy umysłową. Niechaj w modłach płynących do Boga, będącego Sędzią sprawiedliwym, znajdą się prośby o zastąpienie ustawodawczego niedołęstwa prawodawstwem uznającym w całej rozciągłości bezwzględne prawo do życia od chwili poczęcia.

Komisja ufa, że wytrwałe kształtowanie postaw odpowiedzialności za życie i miłość podejmowane przez kręgi ludzi dobrej woli stanowi bezcenny wkład w budowanie cywilizacji miłości, w którą jest wpisana solidarność z dziećmi poczętymi.

1 VII 1989

W imieniu Komisji
Bp Marian Przykucki | Ks. Jerzy Buxakowski