W bieżącym roku zaczyna się jubileusz sześćsetnej rocznicy chrztu Litwy. Wydarzenie to posiada w dziejach narodu litewskiego swoją kilkuwiekową historię. Zwłaszcza wieki XIII i XIV stoją pod znakiem podejmowanych na Litwie akcji misyjnych przez sąsiednie kraje. Chrześcijaństwo przenikało tutaj z terenów Rusi, Zakonu Krzyżackiego i Polski.

Wpływy chrystianizacyjne i kulturalne Rusi były na Litwie dość duże. Znaczną bowiem część miejscowej ludności stanowili prawosławni Rusini, którzy swoim językiem i kulturą górowali nad Litwinami. W wyniku tego kilkunastu książąt litewskich przyjęło chrzest w obrządku wschodnim, a w roku 1317 powstała nawet metropolia prawosławna z siedzibą w Nowogródku.

Odmienny charakter posiadało oddziaływanie chrześcijaństwa łacińskiego z zachodu i północy (Zakon Krzyżacki), gdyż połączone było z dużymi naciskami politycznymi. Stąd też władcy litewscy ulegali im pozornie i nieszczerze. Zniechęceni agresywną polityką Krzyżaków oraz ich krwawymi metodami misjonarstwa, zbliżyli się do Polski, by od niej przyjąć wiarę chrześcijańską i jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo państwu.

Twórcami tego przełomowego dzieła byli wielki książę litewski Jagiełło i królowa Polski Jadwiga. Na mocy układu w Krewie z 14 VIII 1385 r. Jagiełło zobowiązał się przyjąć chrzest wraz z narodem, włączyć Wielkie Księstwo Litewskie do Polski w zamian za koronę polską i rękę Jadwigi. Jagiełło wiernie dotrzymał tych zobowiązań. Dnia 15 lutego 1386 r. przyjął chrzest w Krakowie, 18 lutego zawarł związek małżeński z Jadwigą, a 4 marca tego roku został koronowany na króla Polski. Z początkiem 1387 r. rozpoczęła się akcja chrystianizacyjna na Litwie, w której bezpośredni udział brał nawet król. W tym samym również roku powstało w Wilnie biskupstwo, a jego pierwszym pasterzem został Polak biskup Andrzej Jastrzębiec.

Kiedy chrześcijaństwo na Litwie zaczęło się utrwalać i przynosić pierwsze owoce, Jagiełło wraz z wielkim księciem Witoldem i misjonarzami z Polski rozpoczął dzieło misyjne w sąsiedniej Żmudzi. Akcja misyjna uwieńczona została powołaniem w 1417 r. biskupstwa żmudzkiego ze stolicą w Miednikach.

Jubileusz chrztu Litwy stał się okazją do zorganizowania przez Towarzystwo Naukowe oraz Instytut Historii Kościoła KUL sesji na temat "Chrzest Litwy - geneza - przebieg - konsekwencje", która odbyła się w dniach 20-21 II 1986 r. w bibliotece uniwersyteckiej KUL. Nadto w gmachu biblioteki otwarto wystawę (monografie, prace zespołowe, artykuły, mapy i fotografie) obrazujące historię Litwy i Kościoła na Litwie. Obrady, w myśl założeń organizatorów, koncentrowały się zasadniczo wokół aspektów religijno-kulturalnych tego historycznego wydarzenia.

Przyjęcie chrztu przez Litwę, co podkreślono w obradach, miało ogromne znaczenie w dziejach Obojga Narodów. Litwie otworzyło bowiem drogę w kierunku chrześcijańskiej kultury zachodniej i pozwoliło jej znaleźć w Państwie Polskim naród braterski, gotowy do wspólnej obrony wiary i niepodległości. Polska zaś spełniła wobec Boga i Kościoła bezkrwawą misję pozyskania wielkiego narodu litewskiego dla wiary katolick[i]ej.

Na bliski jubileusz katolickiej Litwy zwrócił uwagę światu Ojciec Święty w przemówieniu z 25 sierpnia [1985] r. "Poprzez nawrócenie, zwane potocznie «Chrztem Litwy» mówił - ten szlachetny naród wszedł do wielkiej rodziny chrześcijańskich ludów Europy, do której wniósł na przestrzeni dziejów mocne i wspaniałomyślne świadectwo wiary i świętości. Wierny lud litewski, pomimo różnych kolei losu, jakie przeżywał w ciągu dalszych i bliższych dziejów, nigdy nie odszedł od swej wiekowej tradycji chrześcijańskiej".

W ubiegłym roku Kościół na Litwie, pod przewodnictwem swoich pasterzy, rozpoczął trwający trzy lata okres przygotowania do 600-lecia Chrztu Litwy, które będzie obchodzone w roku 1987. Pierwszy rok przeżywali wierni jako "rok Dobrej Nowiny". Okres przygotowania i jubileuszu to "czas łaski w ich życiu religijnym", jak zaznaczył Ojciec Święty we wspomnianym przemówieniu, w którym wezwał też cały Kościół do "głębokiej solidarności" z "naszymi braćmi litewskimi".