1. Geneza

Rycerstwo rodzi się w Międzynarodowym Kolegium Ojców Franciszkanów w Rzymie. Jego inicjatorem jest Maksymilian Maria Kolbe, ówczesny kleryk i student Kolegium. W dniu 16 października 1917 r. odbywa się zebranie założycielskie, które gromadzi siedem osób. Założyciel opracowuje dla nowego ruchu zwięzły program. Dopełnia go modlitewnym aktem poświęcenia się Niepokalanej. W roku 1919 Rycerstwo otrzymuje ustne błogosławieństwo Ojca Świętego. W dniu 2 stycznia 1922 r. kard. Bazyli Pompilj, wikariusz generalny Ojca Świętego Benedykta XV dokonuje kanonicznej erekcji Rycerstwa Niepokalanej w Rzymie, jako pobożnego stowarzyszenia. Papież Pius XI udziela Rycerstwu odpustów i przywilejów i wynosi jego centralę w Rzymie do godności Prymarii dla wszystkich krajów (23 IV 1927 r.).

Br. Maksymilian Kolbe po otrzymaniu święceń kapłańsk[i]ch wraca do kraju w roku 1919 i rozpoczyna pracę w Krakowie przy kościele OO. Franciszkanów. Przeszczepia wówczas ideały Rycerstwa na rodzimy grunt. Liczba członków nowego ruchu szybko wzrasta. Rodzi się potrzeba stworzenia czasopisma jako łącznika między członkami. W roku 1922 ukazuje się pierwszy numer "Rycerza Niepokalanej". Nakład tego pisma osiąga w roku 1939 cyfrę 750 tys. egzemplarzy. Liczba członków MI w tym czasie wynosi około miliona osób. Obok polskiego ośrodka klasztornego i wydawniczego w Niepokalanowie powstaje podobny ośrodek w Japonii (Nagasaki). W dniu 8 listopada 1975 r. Rada do spraw Laikatu zatwierdza nowy Statut Rycerstwa Niepokalanej na pięcioletni okres próbny. Ponowne zatwierdzenie tegoż Statutu ma miejsce w dniu 20 grudnia 1980 r. Program pierwotny, nakreślony przez Założyciela ruchu, o. Maksymiliana, stanowi fundament dla nowego Statutu, który omawia istotę i cel Rycerstwa, formację jego członków, apostolstwo, strukturę wewnętrzną.

2. Założenie ideowe

Założyciel Rycerstwa, św. Maksymilian, w zwięzłym programie dla nowego stowarzyszenia określił jego cel, warunki i środki. Celem jego jest troska o nawrócenie grzeszników, heretyków, schizmatyków, a zwłaszcza masonów, oraz "uświęcenie wszystkich pod opieką i za pośrednictwem Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej". Cel ten ma być realizowany przez modlitwę oraz wszelkie godziwe środki na miarę możliwości osób i warunków zewnętrznych. Członkowie ruchu oddają się w ręce Niepokalanej jako narzędzia Jej działania. Zewnętrznym znakiem więzi z Maryją jest noszenie Cudownego Medalika. Dużą wagę przypisuje św. Maksymilian często powtarzanemu aktowi poświęcenia się Niepokalanej.

Nowy Statut, zatwierdzony przez Stolicę Aposto[l]ską, zachowuje ducha i uwzględnia wytyczne Założyciela Rycerstwa. Omawia je jednak szerzej i ubogaca szerszą bazą doktrynalną w postaci nauki ostatniego Soboru Watykańskiego. W oparciu głównie o Konstytucję Lumen gentium, dekret o apostolstwie świeckich oraz adhortację Marialis cultus nowy Statut ukazuje Maryję jako obecną i czynną w budowaniu Królestwa Chrystusowego. Członkowie ruchu pragną w zjednoczeniu z Nią być narzędziami w tym dziele. Posługują się przy tym wszelkimi godziwymi środkami. W prezentacji celów ruchu Statut powołuje się najpierw na powszechne powołanie do świętości i apostolstwa. W oparciu o tę prawdę mówi dalej o współdziałaniu członków ruchu w nawracaniu i uświęcaniu wszystkich ludzi.

Maryjność stowarzyszenia, związana zwłaszcza z tajemnicą Niepokalanego Poczęcia, jest istotną cechą jego duchowości i apostolstwa. Maryjność ta znajduje swój wyraz w całkowitym oddaniu się Maryi, aby jako Jej własność pomagać Jej w wypełnianiu zbawczego posłannictwa.

Apostolska działalność członków stowarzyszenia dotyczy trzech płaszczyzn: życia osobistego, kręgu najbliższego otoczenia (rodzina, sąsiedztwo, zakład pracy) i całego świata. Członkiem Rycerstwa zostaje się przez zapis w księdze Rycerstwa w siedzibie kanonicznie erygowanej MI oraz całkowite oddanie się Niepokalanej jako narzędzie Jej działania. Oddanie to prowadzi do doskonałego zjednoczenia [197]z Chrystusem i Trójcą Przenajświętszą. Statut mocno akcentuje wagę życia wewnętrz[n]ego członków oraz potrzebę apostolstwa indywidualnego i zbiorowego na wszystkich płaszczyznach życia, z wykorzystaniem także nowoczesnych środ[k]ów przekazu społecznego.

3. Struktura organizacyjna

Rycerstwo Niepokalanej nosi miano stowarzyszenia, jednak z natury swej jest raczej ruchem, skupiającym ludzi wokół wspólnej idei służenia Bogu i ludziom na wzór Maryi i wraz z Nią. Ruch ten może istnieć bez żadnych form organizacyjnych, docenia się jednak i dopuszcza możliwość tworzenia struktury organizacyjnej. Dlatego w ramach stowarzyszenia wyróżnia się trzy kręgi członkostwa:

a) najszerszy krąg, MI1, ogarnia wszystkich, którzy pragną w duchu maryjnym indywidualnie lub zbiorowo realizować cele stowarzyszenia;

b) krąg MI2 - są to grupy-koła zorganizowane, pracujące zespołowo (np. przy kościele, w parafii). Mogą one przybierać formę filii MI. Potrzebna jest wówczas kanoniczna erekcja i kapłan-asystent, mianowany przez biskupa ordynariusza;

c) krąg MI3 - to zespoły kierownicze ruchu, grupujące ludzi wyłącznie oddanych pracy maryjnej w ośrodkach "domach Niepokalanej". Domów tego rodzaju w świecie jest 26, w tym Niepokalanów w Polsce i Santa Severa pod Rzymem dla Polonii zagranicznej.

Rycerstwo Niepokalanej prowadzi swój apostolat w sposób bardzo zróżnicowany, przybierając formy bądź to ruchu maryjnego, bądź ścisłej organizacji. Formy jego pracy dyktują miejscowe potrzeby i warunki. Często bywa to apostolat prasy, wydawnictw książkowych (Polska, Włochy, Filipiny, USA), radia i telewizji (Włochy). W Polsce Rycerstwo włącza się w realizację ogólnych programów duszpasterskich.

Do Rycerstwa należy obecnie w świecie około 3 milionów ludzi, w tym w Polsce - około 2 miliony. Centrala światowa, czyli Stowarzyszenie Macierzyste mieści się w Rzymie, w byłym Kolegium Ojców Franciszkanów (Casa Kolbe, Via s. Teodoro 42). Centrala narodowa w Polsce ma miejsce w klasztorze Ojców Franciszkanów, Niepokalanów (p[ocz]ta 96-515 Teresin).

W służbie Bożej prawdy