Zgromadzenie sióstr franciszkanek rodziny Maryi w kończącym się roku święciło 125 rocznicę swego istnienia.

Powstało ono, jak większość polskich zgromadzeń zakonnych, w połowie XIX stulecia, w okresie, gdy Polska jako państwo nie istniała na mapie świata, lecz naród pozostający w niewoli rwał się do życia.

Założył je w 1857 r. w Petersburgu ks. Zygmunt Szczęsny Feliński w trosce o powołania zakonne oraz w celu zaopiekowania się polskimi sierotami, chorymi i bezdomnymi tułaczami na obcej ziemi. Nazwał je Rodziną Maryi, gdyż pragnął, aby ta nowa wspólnota zakonna, oddana Niepokalanej stała się prawdziwą rodziną dla ludzi najbardziej potrzebujących pomocy materialnej i duchowej.

Założyciel był synem wygnanki syberyjskiej, Ewy Felińskiej. Pozostawał w serdecznej przyjaźni z Juliuszem Słowackim. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim. W okresie powstania styczniowego, jako arcybiskup metropolita warszawski, za obronę praw Kościoła i narodu został skazany na wygnanie. Dwadzieścia lat spędził w głębi Rosji, w Jarosławiu nad Wołgą. O jego 73-letniej drodze życiowej, nacechowanej wiarą w Opatrzność oraz miłością dla bliźnich i nadzieją w odzyskanie niepodległości przez Polskę, ks. Prymas kard. Stefan Wyszyński, otwierając jego proces beatyfikacyjny, powiedział: "Chyba ta ciężka i trudna droga będzie świadectwem świętości abpa Felińskiego. Jest ona bardziej wymowna aniżeli znaki i cuda, które miałby czynić".

Zgromadzenie sióstr rodziny Maryi Feliński założył, gdy miał lat 35 i pełnił obowiązki wikariusza w parafii Św. Katarzyny. Na patronkę nowo założonego zgromadzenia wybrał [312]Matkę Chrystusową, bo był wielkim Jej czcicielem. Przed domami wznoszonych klasztorów kazał umieszczać figury Matki Bożej, jak to widzimy przed frontonem obecnego domu generalnego przy ul. Żelaznej 97 w Warszawie. Zgromadzenie zachowuje do dzisiaj ducha maryjnego, którego tchnął weń jego Założyciel.

Zgromadzenie czerpie też wiele wartości duchowych z idei franciszkańskiej, ucząc się od św. Franciszka radosnej więzi ze światem, wyrzeczenia oraz wstępowania w ślady Boskiego Mistrza - ubogiego, posłusznego i ukrzyżowanego. Ubogie i pracowite życie sióstr, opromienione atmosferą rodzinną i franciszkańską radością, stara się być odbiciem ukrytych cnót świętej Rodziny.

Apostolski cel Zgromadzenia koncentrował się zawsze na płaszczyźnie wychowawczej, oświatowej i charytatywnej.

Przez 125 lat Rodzina Maryi wychodziła naprzeciw potrzebom społecznym prowadząc domy dziecka, szkoły, ochronki, pielęgnując chorych i ludzi starszych. Obecnie rozwija apostolską działalność w Polsce, Brazylii i w Rzymie. Liczy ogółem 1393 siostry, 167 domów zakonnych oraz 65 nowicjuszek.

W Polsce Rodzina Maryi posiada trzy prowincje (Warszawa, Poznań, Kraków) i należy do grupy najliczniejszych rodzin zakonnych. Około 1000 sióstr pracuje w 91 domach zakonnych znajdujących się w 30 województwach, w granicach 19 diecezji.

Dawniej w działalności zewnętrznej pierwsze miejsce zajmowała praca sióstr w szkolnictwie ludowym, a następnie w domach dziecka. Obecnie, wskutek zmian powojennych, praca wśród dzieci w 17 domach dziecka i zakładach wychowawczych wysuwa się na pierwsze miejsce. Siostry starają się stworzyć dzieciom miłą, spokojną atmosferę, by w ten sposób zastąpić im brak własnego domu i ciepła rodzinnego. Drugą płaszczyzną działalności jest praca w 45 placówkach parafialnych, w których siostry są zatrudnione w charakterze katechetek, organistek, zakrystianek oraz opiekunek chorych i samotnych. Poza tym pielęgnują chorych i niedołężnych starców w 6 zakładach opiekuńczych oraz w 7 szpitalach.

W Rodzinie Maryi utrzymuje się tradycyjnie zamiłowanie do haftu i wykonywania szat liturgicznych oraz do śpiewu i muzyki kościelnej. Od 30 lat Zgromadzenie prowadzi Studium Muzyczno-Liturgiczne w Aninie, w którym kształcą się organistki.

Jedną z form apostolskiego oddziaływania na młodzież są rekolekcje dla dziewcząt urządzane każdego roku w Prowincjach oraz udział sióstr w spotkaniach oazowej młodzieży.

W Brazylii Rodzina Maryi rozwija się od 1906 r. i ma 2 prowincje z domami głównymi w Kurytybie i Erechim, 418 sióstr, 25 nowicjuszek oraz 75 domów zakonnych. Zasadnicza działalność sióstr, tak jak dawniej, koncentruje się w szkolnictwie podstawowym i średnim. Poza tym rozwijają one pracę wśród dzieci w wieku przedszkolnym, prowadzą żłobki i sierocińce, opiekują się chorymi i starcami w 15 szpitalach i 5 schroniskach. Obok tego podejmują w szerokim zakresie pracę apostolską przy parafiach i kaplicach filialnych, katechizują dzieci, pomagają księżom w przygotowaniu wiernych do liturgii świętej i sakramentów, kształcą katechetki świeckie i koordynują ich prace, pod nieobecność kapłana przewodniczą wiernym w nabożeństwach paraliturgicznych, rozdzielają Komunię św. w kościele i zanoszą Ją chorym. Od 1981 r. na stałe związały się z Niepokalanowem brazylijskim w Citade Occidental, gdzie polscy ojcowie franciszkanie, realizując misję św. o. Maksymiliana Kolbego, wydają Rycerza Niepokalanej w języku portugalskim.

Praca sióstr, rozpoczęta w 1906 r. wśród Polaków, obejmuje obecnie wszystkie narodowości i rasy zamieszkujące ziemię brazylijską.

Placówka w Rzymie, założona w 1974 r., służy Rodzinie Franciszkańskiej i biednym wiecznego miasta.