Piotr naszych czasów

Zaledwie jedna godzina lotu oddziela Maltę od Rzymu. Jednak jest to przedostatni kraj w Europie zachodniej (zostaje jeszcze Monaco), jaki odwiedził Jan Paweł II w swej 48 podróży pozawłoskiej w dniach od 25 do 27 maja [1990] r. W ogóle po raz pierwszy w historii stanął papież na Malcie, choć ewangelizował ją już św. Paweł Apostoł (w roku 60).

Malta jest małym krajem, złożonym z trzech wysp: Malta, Gozo i Comino, o powierzchni 315,6 km², z 356 tys. mieszkańców. Znajdując się w środku Morza Śródziemnego ma ważne położenie strategiczne. Zajmowali ją kolejno Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, Wandalowie i Ostrogoci, Bizantyjczycy, Arabowie i Normanowie, stąd stała się miejscem spotkań różnych kultur i języków. W 1530 r. cesarz Karol V powierzył Maltę zakonowi Joannitów (Zakon Maltański), który przemienił wyspę w bastion chrześcijański Europy przed inwazją islamu. W 1798 r. władzę nad Maltą objął Napoleon, a w dwa lata potem Anglia, która przyznała wyspie niezależność dopiero w 1964 r.

Malta pozostała do dziś krajem katolickim niemal w 99 procentach. Ma 2 diecezje i aż 358 kościołów z 811 kapłanami, 36 seminarzystami i 1219 zakonnicami, nie licząc 400 jej kapłanów pracujących za granicą, m.in. wśród 400 tys. Maltańczyków w Australii. Praktyka religijna jest wysoka, szacowana na 75%. Podziwialiśmy pobożność mieszkańców Malty w1983 r. w czasie Międzynarodowego Kongresu Mariologicznego. Prawo państwowe nie uznaje tu rozwodów ani przerywania ciąży Niestety, i tu wciska się materializm, a wśród młodzieży narkomania.

Ostatnio Kościół na Malcie przeszedł przez trudności natury politycznej. Przez 16 lat (do1987 r.) sprawowała tu rządy Partia Pracy, której przywódca Dom Mintoff, dawny seminarzysta, odebrał subwencje dla szkół katolickich (korzysta z tych szkół trzecia część dziatwy i młodzieży) i starał się wywłaszczyć dobra kościelne. Napięcie groziło wojną domową. W ostatnich wyborach zwyciężył front narodowy, Kościół zaczął oddychać, poprawiła się też znacznie sytuacja gospodarcza. 18 grudnia [1989] r. Ojciec Święty przyjął w Watykanie prezydenta Malty Censu Tabone, a znów prezydent witał Papieża 25 maja [1990] r. w stolicy La Valetta.

Dziennik "L’Osservatore Romano" zatytułował numer poświęcony pielgrzymce maltańskiej Jana Pawła II słowami apelu, z jakim zwrócił się do Maltańczyków: "Uczyńcie z tych wysp sanktuarium braterstwa". Była to "podróż epokowa", jak ją określił sam Papież, podróż śladami św. Pawła, z jego oddechem apostolskim, z jego śmiałością. Ojciec Święty zapoczątkował nią nową ewangelizację.

Papież zaczął swą misję w popołudnie piątkowe od stolicy. W Pałacu Wielkich Mistrzów przemówił do przedstawicieli władzy "Kościół - mówił - dając świadectwo miłości Jezusa Chrystusa, zabiega o to, by jednoczyć wszystkich ludzi dobrej woli w jednym duchu wzajemnego szacunku i prawdziwej solidarności". W prokatedrze spotkał się z duchowieństwem, które zachęcił: "Nie obawiajcie się wymagać wiele od [231]młodzieży i ośmielać jej do życia opartego na radykalnych wymogach Ewangelii".

26 maja, w sobotę, Ojciec Święty złożył hołd Matce Bożej, najpierw w najstarszym sanktuarium maryjnym na Malcie - w Mellieha, a potem w głównym sanktuarium kraju - w Ta’Pinu na Gozo, gdzie odprawił Mszę św. razem ze 120 kapłanami. Wyraził wdzięczność Panu Jezusowi "za miłosną obecność i opiekę Jego dziewiczej Matki, jakich Kościół Malty i Gozo doświadczał w swej historii", i wezwał, by i dziś powierzać się Jej macierzyńskiej posłudze. Na Gozo Papież odwiedził też katedrę w Victorii, gdzie pouczył, że ewangelizować nie oznacza tylko "nieść Ewangelię tym, co jej nie słyszeli", ale nade wszystko "żyć coraz doskonalej i pełniej Ewangelią, tak, żeby człowiek na marginesie i sceptyk nie oddalali się od Chrystusa, lecz przyjęli Go z Jego darem zbawienia". Tegoż dnia po południu Jan Paweł II spotkał się z robotnikami w Cottonerze na Malcie i mówił im o "Ewangelii pracy": praca ma służyć osobie i rodzinie, a nie stwarzać różne formy niewoli.

Swą posługę niedzielną zaczął Papież od przemówienia do inteligencji w St. Julian de Sliema. Kultura europejska, jak uczył, nie może oddzielać wolności od prawdy, ma odnaleźć wiarę chrześcijańską, ma postawić na prymat etyki nad technologią. Potem Jan Paweł II spotkał się z młodzieżą na stadionie w Ta’Quali. Wezwał ją, by wniosła świeże powietrze, konieczne do odnowy społeczeństwa, myśląc i postępując według ideału Chrystusowego. Antyfonę wielkanocną Królowo niebios odmówił z chorymi w bazylice Św. Pawła w Rabat. Nastąpiło potem spotkanie ekumeniczne w katedrze w Mdinie. Swą pielgrzymkę Jan Paweł II uwieńczył odprawieniem Mszy św. na placu "Granerries" we Florianie. W homilii podkreślił, że Europa potrzebuje dziś świadectwa wiary Malty. Pożegnanie z Maltą nastąpiło o godz. 20 na lotnisku Luqua.

Pielgrzymka maltańska Jana Pawła II, której towarzyszył entuzjazm wiernych, ma znaczenie powszechne, "rzuca - jak pisze Mariusz Agnes, dyrektor "L’Ossevatore Romano" wyzwanie sumieniu Europy..., «by zdała rachunek z wiary chrześcijańskiej, która ukształtowała jej ludy», i by żyła Prawdą, która wyzwala od strachu i nieodpowiedzialności".