Z Rzymu

• 15 sierpnia [1986] r. z okazji uroczystości Wniebowzięcia NMP Papież Jan Paweł II wyjaśniając znane proroctwo Księgi Rodzaju o nieprzyjaźni między szatanem a Niewiastą (Rdz 3, 15) oświadczył, że ta "nieprzyjaźń" "trwa wciąż w historii człowieka, a są okresy, kiedy zdaje się ona przybierać szczególnie na sile", i wezwał wiernych, by szukali potężnej pomocy u Maryi.

  Zwracając się do pielgrzymów polskich powiedział: "... Wczoraj wspominaliśmy 45 rocznicę śmierci i zarazem zwycięstwa św. Maksymiliana Marii Kolbego. Dziś trzeba także przypomnieć daleką już rocznicę narodzenia do życia w Bogu św. Stanisława Kostki w 1568 r. Hasłem jego życia było: «Jestem stworzony do rzeczy większych». Niech to hasło działa w naszych duszach, w duszach pielgrzymów, w duszach wszystkich rodaków pielgrzymujących przez naszą ojczystą ziemię, zwłaszcza w duszach młodzieży. Nie dajmy się ściągnąć w dół! «Do większych rzeczy jestem stworzony!». Pamiętajmy, drodzy pielgrzymi, właśnie o tym. O to wielkie zwycięstwo duchowe proszę dla całego narodu, zwłaszcza dla młodzieży polskiej!".

• W dniach 15-20 września [1986] r. obradował w Rzymie w Papieskim Instytucie Patrystycznym "Augustianum" międzynarodowy kongres poświęcony życiu i myśli św. Augustyna, doktora Kościoła. Kongres został zorganizowany przez zakon augustiański, żyjący według reguły ułożonej przez św. Augustyna, a patronat nad kongresem miał prezydent Republiki Włoskiej Franciszek Cossiga. Uczestniczyło około 300 uczonych z ponad 100 uniwersytetów z całego świata. 17 września na obrady przybył Ojciec Święty, wygłaszając przemówienie, w którym zachęcił, aby w autorze Wyznań i Państwa Bożego mieć natchnienie w nadchodzącym już trzecim tysiącleciu chrześcijaństwa i czerpać z bogactwa jego duchowości oraz myśli teologicznej i filozoficznej.

• Jan Paweł II ogłosił 28 sierpnia [1986] r. List Apostolski Augustinum Hipponensem o św. Augustynie, biskupie i doktorze Kościoła, z okazji 1600-lecia jego nawrócenia. To cudowne nawrócenie stwierdza Papież - było darem Boga dla Kościoła i całej ludzkości, gdyż Augustyn stał się teraz "wybitnym wzorem pasterza, nieustraszonym obrońcą wiary prawdziwej, czyli, jak on sam to mówił, «dziewiczości» wiary, genialnym twórcą tej filozofii, którą ze względu na jej harmonię z wiarą można nazwać dobrze chrześcijańską, nadto niezmordowanym promotorem doskonałości duchowej i zakonnej". Papież przedstawiwszy św. Augustyna jako doktora i pasterza, pokazuje, jak wiele on może nam powiedzieć, swym przykładem i nauką, dzisiaj. "Tego, co szuka prawdy, uczy, by nie rozpaczał, że jej nie znajdzie" - trzeba jednak szukać "z pokorą, bezinteresownie i pilnie". Teologom, którzy zgłębiają treść wiary, "zostawił ogromne dziedzictwo myśli, wciąż cenny przykład, a szczególnie metodę teologiczną, której sam się wiernie trzymał. Wiemy, że [314]ta metoda zawiera pełną zgodę na autorytet wiary, który, będąc jednym w swym źródle, to jest autorytetem Chrystusa, objawia się poprzez Pismo Święte, Tradycję i Kościół; gorące pragnienie zrozumienia własnej wiary...; głębokie wyczucie tajemnicy... i mocne przekonanie, że nauka chrześcijańska pochodzi od Boga". św. Augustyn wierzył w końcowe zwycięstwo dobra.

• 20 sierpnia [1986] r. Ojciec Święty zakończył cykl katechez poświęconych prawdzie o Bogu, Stworzycielu nieba i ziemi, •rzeczy widzialnych i niewidzialnych. W obrębie tego cyklu była mowa o tajemnicy Stworzenia i o tajemnicy Opatrzności. "Bóg bowiem nie tylko powołał do istnienia wszechświat widzialny i niewidzialny, ale także tym wszechświatem kieruje". Ostatnie katechezy z tego cyklu byty poświęcone problemowi zła, które istnieje w świecie istot rozumnych i wolnych. Wolność woli jest źródłem sprzeciwiania się Bogu, czyli grzechu. Najbardziej obrazili Pana Boga zbuntowani aniołowie, którzy teraz kuszą ludzi. "Chociaż żyjemy wciąż jeszcze pod wpływem ducha ciemności - mówił Papież w ostatniej katechezie - to równocześnie żyjemy już w obrębie zwycięstwa odniesionego przez Chrystusa w Jego Krzyżu i Zmartwychwstaniu, i jesteśmy wezwani, ażeby w tym zwycięstwie Chrystusa uczestniczyć. Taki jest plan Bożej Opatrzności". Nie możemy nigdy tracić wiary i nadziei w zwycięstwo dobra nad złem. Papież przypomniał hasło, jakie dał w Niepokalanowie w 1983 r.: "Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj!". I dodał: "Trzeba, ażebyśmy żyli mocą tych słów i nie oddawali się słabości, żebyśmy przezwyciężali naszą słabość mocą wiary, nadziei i miłości". W nowym cyklu katechez środowych Papież omawia temat: grzech i tajemnica Odkupienia.

Z Polski

• 24 sierpnia [1986] r. odbyła się koronacja obrazu Matki Bożej w Ostrowąsie koło Aleksandrowa Kujawskiego. Obraz ten czczony jest od trzech wieków jako obraz Pani Kujaw. Aktu koronacji dokonał kard. Józef Glemp, Prymas Polski, wraz z bpem Janem Zarębą, ordynariuszem włocławskim, w obecności 40 tys. wiernych.

• Tegoroczne święto Matki Bożej Częstochowskiej (26 VIII) było obchodzone szczególnie uroczyście z racji 30 rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu. Już od 23 sierpnia przybywały na Jasną Górę liczne piesze pielgrzymki z całego kraju, m.in. Praska Pielgrzymka Pomocników Maryi Matki Kościoła i pielgrzymka z diecezji tarnowskiej, której pasterz, bp Jerzy Ablewicz, przy tej okazji poinformował, że w przyszłym roku Ojciec Św[ięty] wyniesie na ołtarze Karolinę Kózkę (zginęła w 1914 r. z ręki żołnierza w obronie swego dziewictwa). Przybyła też 24 VIII pielgrzymka z Jugosławii, a 26 VIII delegacja Niemieckiej Konferencji Biskupów z jej przewodniczącym kard. Józefem Hoffnerem. Sumę świąteczną przed szczytem odprawił kard. Franciszek Macharski, metropolita krakowski, podczas gdy kard. Józef Glemp wygłosił homilię. Rozwinął naukę Kościoła o grzechu. Czy dzisiejszy świat - mówił - trzeba przekonywać o grzechu? Tacy handlarze narkotyków i producenci surowców, z których się je wytwarza, tworzą łańcuch przyczyn grzechu. Również meliny pokątnego handlu alkoholem są ogniwem w łańcuchu przyczyn grzechu. Ks. Prymas przypomniał zarządzenie, na mocy którego ludzi odpowiedzialnych za sianie tak strasznego zła moralnego i społecznego Kościół będzie pozbawiał katolickiego pogrzebu. Program pracy duszpasterskiej, związany z przyszłorocznym Kongresem Eucharystycznym, będzie miał na celu odrodzenie moralne Polaków przez Eucharystię. Patronuje mu Matka Boża, Matka naszego zawierzenia.

• [315]5 i 6 września [1986] r. obradowała 215 Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. Obrady miały miejsce w Tarnowie z okazji dwusetnej rocznicy powstania tej diecezji. Wziął w nich udział również kard. Jan Król, arcybiskup Filadelfii, który przybył ze Stanów Zjednoczonych, "aby podziękować Bogu za to, że jego ubodzy rodzice, wyjeżdżając przed laty z tej diecezji do Ameryki, zabrali stąd i przekazali mu największą wartość życia ludzkiego: wiarę świętą". Na konferencji rozpatrzono program duszpasterski na rok 1986/87, związany z przygotowaniem do Kongresu Eucharystycznego. "Celem wysiłków duszpasterskich będzie pogłębienie i upowszechnienie czci Chrystusa Eucharystycznego oraz kształtowanie świętości osobistej i świętości życia rodzinnego, a także wytrwale budowanie moralności społecznej w naszym narodzie". Odnośnie do spraw społecznych biskupi oświadczyli w komunikacie: "Konieczne jest rzetelne respektowanie zagwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich. Żadna jednostka, ani żadna grupa społeczna nie powinny podlegać dyskryminacji w zakresie korzystania z tych praw z powodu wyznawanej wiary, światopoglądu i przekonań ideowych". Biskupi wyrazili ubolewanie, że nie udało się utworzyć fundacji rolniczej, a jednocześnie nadzieję, że inicjatywa pomocy rolnikom indywidualnym zostanie jeszcze w przyszłości podjęta.

• 14 września [1986] r. Matka Boża w kopii Jasnogórskiego Obrazu rozpoczęta drugą (po 25 latach) pielgrzymkę po parafiach diecezji warmińskiej. Przybywając z sąsiedniej Ziemi Kurpiowskiej, z Łomży, do Olsztyna, była witana w tym dniu przez wiernych diecezji wraz z Episkopatem Polski w parafii Chrystusa Króla Odkupiciela. Bp Edmund Piszcz, administrator apostolski Warmii, tak określił istotny cel tej pielgrzymki: "odnowienie i umocnienie wierności Bogu w trzeźwości, w szacunku i czci dla ludzkiego, zwłaszcza nie narodzonego jeszcze życia, w tym, co jest ku pokojowi, co jest wzajemną międzyludzką zgodą, oraz wierności w wypełnianiu tego, co jest związane z dniem poświęconym Bogu". Ojciec Święty w telegramie przesłał błogosławieństwo i zapewnienie, że modli się, aby każdy człowiek dobrej woli w diecezji "otworzył swój umysł i serce na działanie Łaski, podjął codzienny trud głębokiej wewnętrznej przemiany, która pomaga zwyciężać zło dobrem i zbliża do Chrystusa, Odkupiciela człowieka". Dodał: "Niech Matka Chrystusa i Matka nasza będzie dla każdego wzorem i natchnieniem w pracy nad sobą, w wytrwałym współdziałaniu z Łaską, w codziennym dochowaniu Bogu tej wierności, w której wyraża się nasza wiara, nadzieja i miłość". Obraz Matki Bożej Nawiedzenia przebywać będzie na Warmii prawie rok.

• W 140 rocznicę objawień Matki Bożej w La Salette odbyły się w Dębowcu k. Jasła uroczystości jubileuszowe z udziałem wielotysięcznych rzesz wiernych. Wybrano to miejsce, gdyż znajduje się w nim pod opieką księży saletynów sanktuarium Matki Bożej Saletyńskiej Płaczącej z Jej figurą słynącą łaskami i tzw. Kalwarią Saletyńskę. Uroczystości trwały od 18 do 21 września [1986] r. W ostatnim dniu sumę pontyfikalną celebrował bp Ignacy Tokarczuk, ordynariusz diecezji przemyskiej, a homilię wygłosił kard. Józef Glemp, Prymas Polski. Przypomniał, że Matka Boża w czasie swych objawień wzywa do wyzbycia się grzechów, do modlitwy, zwłaszcza różańcowej, i do pokuty. W La Salette przed 140 laty kazała szanować niedzielę i wezwała do trzeźwości. Prymas wyraził ubolewanie z powodu wołania "o prawo do grzechu", które przejawia się w tolerancji rozwiązłego życia, w wykorzystywaniu drugiego człowieka dla własnej przyjemności, w lekceważeniu Bożego przykazania czystości, w pozbawianiu życia ludzkiego w łonie matek. A konsekwencje tego są straszne. Pod koniec uroczystości ks. Eugeniusz Barette, generał Księży Misjonarzy Saletynów, rzucił apel: "Nie zapominajcie Maryi, zapłakanej Matki, i światła, które otrzymaliście za Jej pośrednictwem". 21 września po południu Ks. Prymas poświęcił w pobliskiej Komańczy pomnik swego poprzednika, kard. Stefana Wyszyńskiego, który był tam internowany od 29 X 1955 do 28 X 1956.

• Na Dzień Środków Społecznego Przekazu, który obchodzono 21 września [1986] r., Biskupi polscy przesłali "słowo pasterskie" o chrześcijańskim kształtowaniu opinii publicznej. "Musimy - tak nasi Pasterze upominają wiernych - tworzyć opinię przez krytyczne myślenie, przez zdobywanie niezbędnej wiedzy i doświadczenia, a wyrażać ją odważnie, w zgodzie z własnym sumieniem i przekonaniami... Nie poddawajmy się bezkrytycznie i biernie urokowi srebrnego ekranu i nie spędzajmy przed nim całego wolnego czasu. Bądźmy krytycznymi czytelnikami i widzami... Chrońmy też dzieci przed przedwczesną wiedzą o wynaturzeniach życia". Biskupi zwrócili się z apelem, aby twórcy kultury dawali dzieła ukazujące wielkość ducha ludzkiego, a dysponujący środkami społecznego przekazu wspierali ludzi w ich dążeniu do dobra, prawdy i piękna. Trzeba jak najlepiej wykorzystać środki katolickie. "Dobre czasopisma i książki powinny stać się cennymi środkami w uzupełnianiu wiedzy i tworzeniu wiary świadomej... Polskie wydanie «L’Osservatore Romano» lub inne pismo katolickie powinno się znaleźć w każdej rodzinie katolickiej. Polecamy gorąco organizowanie bibliotek parafialnych i czytelni, przekazywanie innym przeczytanych [316]czasopism i książek, troskę o dobrą informację o wartościach wydawniczych i artykułach".

• 28 września [1986] r. w Niepokalanowie odbyło się modlitewne spotkanie młodzieży archidiecezji warszawskiej, w którym wzięło udział około 13 tysięcy młodzieńców i dziewcząt. Przewodniczył bp Marian Duś, sufragan warszawski. Kard. Józef Glemp, abp, przesłał list do młodzieży, w którym m.in. napisał: "Pragnę, byście tym wspólnym spotkaniem umocnili waszą wiarę, byście coraz lepiej poznawali drogi, którymi Bóg was prowadzi, byście mogli doświadczyć bogactwa Kościoła, które wy stanowicie...". Myślą przewodnią rozważań było hasło przyszłorocznego Kongresu Eucharystycznego: "Do końca ich umiłował". W "Godzinie świadectwa" przedstawiciele różnych środowisk i wspólnot zwierzali się, jak to odkryli niezmierzoną wartość Eucharystii, która stając się ich codziennym pokarmem zmienia ich życie i czyni otwartymi na sprawy drugiego człowieka. Potem młodzież adorowała Najświętszy Sakrament, a od godz. 13 uczestniczyła we Mszy św. W homilii bp Duś mówił o Eucharystii, która będąc obecnością Boga wśród nas, winna stanowić przedmiot naszych ciągłych rozważań i adoracji. Musimy przychodzić do Chrystusa obecnego w Hostii, by tu uzyskiwać łaski i siły potrzebne do prawdziwie chrześcijańskiego życia. Wprowadzona przez Episkopat 9-miesięczna nieustająca adoracja Najświętszego Sakramentu, której w każdej parafii poświęcony jest jeden dzień w miesiącu, ma nas przyzwyczaić do częstej adoracji.

Ze świata

• Papież na Mont Blanc! Przeleciał nad tym najwyższym szczytem Europy w dniu 7 września, zatrzymując się i odbywając krótką przechadzkę na lodowcu Brenva na wysokości 3400 m. Ten wypad turystyczny Jan Paweł II uczynił z okazji wizyty regionu autonomicznego Włoch Valle D’Aosta, w dwusetną rocznicę zdobycia Mont Blanc. Rano tego dnia bawił w wojskowej szkole strzelców alpejskich, których pouczył, że podstawowym obowiązkiem żołnierza jest obrona duchowych i materialnych dóbr ojczyzny. Potem udał się do ośrodka turystyki alpejskiej Courmayeur, gdzie mówił o turystyce w świetle wartości chrześcijańskich: nie może ona obniżać ducha, lecz przeciwnie, ma go podnosić, oczyszczać i prowadzić do rozmowy ze Stwórcą, a jednocześnie ma służyć okazywaniu bliźnim dobra i szacunku, przy poszanowaniu również naturalnego otoczenia człowieka. Po wspomnianej wyprawie turystycznej Ojciec Święty znalazł się w południe na Mont Chetif (2343 m) przed figurą Matki Boskiej Królowej Pokoju, gdzie skierował orędzie do wszystkich narodów Europy, wzywając je do przezwyciężenia obecnych napięć i bogacenia ich wspólnego dziedzictwa, którego jądro tworzą prawdy wiary chrześcijańskiej. Następnie w Aosta Ojciec Święty spotkał się kolejno z kapłanami, zakonnikami i biskupami Piemontu, odmówił w katedrze z chorymi różaniec, a na końcu odprawił na przedmieściu Mszę św.

• "Przyjdź Królestwo Twoje" - te słowa Modlitwy Pańskiej były hasłem 89 Katholikentagu, czyli kongresu katolików niemieckich, który obradował w dniach 10-14 września [1986] r. w Akwizgranie (Aachen). Na zjazd przybyło 35 tysięcy katolików, nie licząc miejscowej ludności. Wśród gości zagranicznych była też 200-osobowa grupa Polaków z kard. Franciszkiem Macharskim na czele. Dominowała młodzież niemiecka, zadziwiając spontanicznością w wyrażaniu swej wiary. Katholikentag jest jakby połączeniem formy naszych pielgrzymek i Dni Kultury Chrześcijańskiej. Jego program obejmował prelekcje, spotkania i dyskusje ujęte w pięć bloków tematycznych: Kościół w świecie, Europa, wspólnota duchowa, społeczna nauka Kościoła oraz technika i odpowiedzialność za przyszłość życia. Centralnym wydarzeniem była Msza św. koncelebrowana pod przewodnictwem kard. Józefa Höffnera, przewodniczącego Niemieckiej Konferencji Biskupów. W posianiu do zjazdu Ojciec Święty życzył, "żeby przyczynił się owocnie do tworzenia cywilizacji miłości, która przezwycięży szerzący się lęk przed przyszłością i doda odwagi ludziom, zwłaszcza młodym, by powiedzieli "tak" życia i znaleźli dla siebie miejsce w przyszłości". Przemawiał też kard. Macharski, wskazując na praikonę Kościoła - Maryję. "Od Niej się uczymy, jak nie zmarnować daru Ducha Świętego, który pragnie na ten Nowy Adwent naszej wiary i nawrócenia świadectwa wiary i czynu miłości".

• W dniach 15-19 września [1986] r. odbyło się w Fatimie międzynarodowe sympozjum teologiczne poświęcone Przymierzu Serc Jezusa i Maryi. Sympozjum to zorganizował Światowy Apostolat Fatimy (Błękitna Armia). Wybitni teologowie naświetlili wszechstronnie problem. O. D. Fernandez CMF mówił o "Sercu Maryi u Ojców Kościoła" (nie ma w ich epoce specjalnego kultu tego Serca, ale znajdujemy jego podstawy biblijne i dogmatyczne). O. Teodor Koehler SM przedstawił "Serce Maryi w Tradycji od VIII do XVI wieku" (Kościół kontempluje [317]coraz bardziej miłość Maryi i w ogóle cale Jej życie duchowe, życie łaski, oznaczając je terminem serca). Ks. Artur B. Calkins, sekretarz sympozjum, miał odczyt pt. "Zjednoczenie Serc Jezusa i Maryi według św. Franciszka Salezego i św. Jana Eudes", którzy byli promotorami nabożeństwa do tych Serc. A oto dalsze referaty: O. Michał O’Carroll CSSP, "Najśw. Serce Jezusa i Niepokalane Serce Maryi w XIX i XX w."; O. Anscar J. Chupungco OSB, "Niepokalane Serce Maryi: perspektywa liturgiczna"; ks. Rene Laurentin, "Serce Jezusa i Maryi według Urzędu Nauczycielskiego Kościoła" (podkreślił: "Ta teologia Serca Jezusa i Serca Maryi nie jest ściśle w sercu dogmatu i liturgii jako takich, ale jest w sercu kontemplacji, symboliki i poetyki, bez których systemy teologiczne byłyby literą martwą, a liturgie - smutne"); O. Krzysztof Schönborn OP, "Maryja - Serce Teologii - Teologia Serca" (Maryja jest w sercu teologii, bo w Jej świetle lepiej poznajemy Jezusa); O. Ignacy de la Potterie SJ, "Przymierze Serc Jezusa i Maryi" (Nowe Przymierze to przede wszystkim przymierze między Chrystusem a Maryją, w które wchodzimy jako Jej dzieci); O. Candido Pozo SJ, "Serce Jezusa i Maryi w życiu mistycznym" (poświęcenie się Sercu Maryi faktycznie łączy się zawsze z poświęceniem Sercu Chrystusa, które nas prowadzi do synowskiej służby Ojcu w Duchu Świętym).

• W USA powstał Religijny Alians przeciw Pornografii, utworzony przez dwanaście największych Kościołów i wspólnot religijnych, w tym przez Kościół katolicki, Kościoły prawosławne, prezbiterian, luteran, metodystów i Amerykańską Radę Synagogalną. Wspólnoty te reprezentują 150 milionów obywateli. 19 sierpnia [1986] r. odbyło się zebranie przedstawicieli Aliansu u kard. Józefa Bernardina, arcybiskupa Chicago. Wyrażono niepokój z powodu szkodliwego wpływu, jaki wywiera, zwłaszcza na dzieci i rodziny, handel seksualnością i postanowiono walczyć bardziej zdecydowanie z pornografią przy pomocy ściślejszego zachowania istniejących przepisów prawa. W lipcu [1986] r. specjalna komisja rządowa po przeprowadzeniu odpowiednich badań zwróciła uwagę na związek, jaki zachodzi między przestępczością seksualną a pornografią.

• Kard. Józef Höffner, arcybiskup Kolonii napiętnował szerzący się w RFN spirytyzm, astrologię, kult czarownic i satanizm. Stwierdził: "Gdy człowiek wyprze ze swego serca Boga, to na to miejsce wciska się zabobon". - Eksperci przypuszczają, że ok. 7 tys. młodych w RFN uważa się za "dzieci szatana". Istnieją przypadki mordów rytualnych. Niedawno 15-letnia uczennica z Lüdinghausen w Westfalii musiała "umrzeć dla szatana", by przez to "przybliżyła się bardziej do Lucyfera".