Z Rzymu

• Na zakończenie modlitwy maryjnej "Anioł Pański" w dniu 1 listopada [1984] roku Ojciec Św[ięty] powiedział:

  Zalecam wam szczególnie modlitwę żałobną do Pana za wszystkich zmarłych wskutek przemocy i gwałtu. Niestety, jest ich wielu w licznych krajach świata! Serce ściska się na myśl o tak wielkiej ilości krwi przelewanej, o tylu cierpieniach, o tylu łzach. Również te ostatnie dni zasmuciły nas żałobnymi wieściami: myślę o pani Indirze Gandhi, premierze Indii, zamordowanej w New Delhi; myślę o polskim kapłanie Jerzym Popiełuszce, którego tragiczny zgon poruszył świat; myślę o tych osobach, które znalazły śmierć w czasie niedawnych walk w Chile, o ofiarach ucisku w Południowej Afryce, o tylu licznych ofiarach przemocy w tylu innych krajach świata. Niech Wielki Miłosierny Pan obdarzy pokojem ich nieśmiertelne dusze i pozwoli żywym zrozumieć, że nie przez gwałt lecz miłością zbuduje się przyszłość godną człowieka.

• 4 XI 1984 późnym wieczorem Jan Paweł II zakończył swoją trzydniową pielgrzymkę śladami św. Karola Boromeusza w Lombardii i Piemoncie. Przed odlotem do Watykanu Papież miał trzy spotkania: z ludnością Mediolanu na placu przed zamkiem Sforzów, Mszę św. na placu katedralnym oraz przed powrotną drogą spotkanie z zakonnicami ze zgromadzenia Maria Bambina, które opiekowały się Papieżem w poliklinice Gemelli po zamachu na jego życie.

  Wśród przedstawicieli rządu włoskiego w Mediolanie witał Ojca Św[iętego] premier Włoch Bettino Craxi, mediolańczyk, który przekazał Papieżowi pozdrowienia prezydenta Sandro Pertiniego i całego rządu. Po Mszy św. Jan Paweł II spotkał się jeszcze raz prywatnie z premierem Craxim.

• Podczas oficjalnego spotkania Ojciec Św[ięty], powołując się na nauczanie św. Karola Boromeusza w Mediolanie, powiedział, że wiara jest gwiazdą dla człowieka, która prowadzi go w życiu po drodze pracowitości, dobroci, zaufania, która tworzy lud wartościowy, doceniający wartości ziemskie dlatego, że jest zapatrzony w wartości nieba. Jan Paweł II powtórzył orędzie św. Karola Boromeusza życząc, by było ono usłyszane i wprowadzane w czyn.

  Podczas Mszy św. w rycie ambrozjańskim na placu katedralnym w homilii o św. Karolu Ojciec Św[ięty] powiedział m.in.: W dniu 3 XI 1584 Karol Boromeusz, Pasterz Kościoła mediolańskiego i kardynał, umierał w wieku 46 lat. Św. Karol Boromeusz był wielkim Pasterzem Kościoła przede wszystkim dlatego, że sam szedł za Chrystusem Dobrym Pasterzem, szedł wytrwale według Jego słów i wypełniając je w sposób heroiczny. Ewangelia stała się dla niego prawdziwym słowem żywota kształtującego myśli i serce, decyzje i postępowanie. Stulecie i pokolenie, w którym dane było żyć i pasterzować św. Karolowi, nie było łatwe. Trudno nie dostrzec, że należało ono do szczególnie trudnych w dziejach Kościoła. Boromeusz nie uląkł się groźby i niebezpieczeństw, które wisiały nad Kościołem. Stawił im czoło. Miał dość pokory i wielkoduszności, aby doprowadzić do końca nieodzowne wówczas dzieło soboru trydenckiego. Karol Boromeusz zawsze miał serce szeroko otwarte dla ubogich i potrzebujących, umiał cierpieć z cierpiącymi.

  Kardynał Martini stwierdził przed odlotem Ojca Św[iętego], że ta podróż Jana Pawia II miała inny charakter niż poprzednie. Była to pielgrzymka śladami Św[iętego] Patrona. Była też odpowiedzią na zapotrzebowanie i aktualność świętości, odczuwane w naszych czasach. Dziś bowiem ludzie są uwrażliwieni na urok świętości. Ukazanie takiego przykładu, jaki pozostawi! św. Karol Boromeusz, i to ukazanie przez najwyższy urząd nauczycielski Kościoła sprawiło, że świętość znowu zafascynowała opinię publiczną.

• 4 XI 1984 z inicjatywy włoskiego ruchu Comunione e Liberazione została odprawiona w Rzymie Msza św. za ks. Jerzego Popiełuszkę.
• Podczas niedzielnej modlitwy "Anioł Pański" dnia 18 XI 1984 Ojciec Św[ięty] cytując słowa Hioba: "Wierzę, że będę oglądał Pana w krainie żyjących" nawiązał do żywej wiary Matki Najśw. i Świętych, dla których ta wiara była światłem wskazującym drogę do Niebieskiego Jeruzalem. Kościół zjednoczony z Maryją i ze Wszystkimi Świętymi głosi niezmiennie: "Wierzę w ciała zmartwychwstanie, wierzę w żywot wieczny". "Z tą wiarą - mówił Papież - pochylamy się nad mogiłami naszych zmarłych, wszystkich zmarłych na całym okręgu ziemi, którzy się jeszcze oczyszczają na drodze do zjednoczenia z Bogiem". Następnie Ojciec Św[ięty] mówił [27]o potrzebie przywrócenia zgody i pokoju w Chile. Wreszcie nawiązał do obchodzonego. w tymże dniu przez Kościół włoski "Dnia emigranta" ze zwróceniem szczególnej uwagi na emigrację młodzieżową. Ojciec Św[ięty] apelował, aby miejscowe społeczeństwo odnosiło się do emigrantów w duchu chrześcijańskiej solidarności. We Włoszech emigracja młodzieżowa liczy obecnie około 300 000 osób.
• Dnia 19 XI 1984 Ojciec Św[ięty] przyjął na audiencji uczestników Zgromadzenia Ogólnego Papieskiej Rady ds. Świeckich w Rzymie obradującej od 15 do 21 listopada. W skierowanym do nich przemówieniu Jan Paweł II stwierdził: "Materializm nie może zaspokoić wymagań ludzkiego serca. Świat potrzebuje wkładu chrześcijan, gdziekolwiek się znajdują, w budowę nowej cywilizacji prawdy i miłości". Papież zachęcił zebranych do szczególnego zaangażowania na rzecz młodzieży i przygotowania międzynarodowego spotkania młodzieży w dniach poprzedzających Niedzielę Palmową br., który jest ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Młodzieży. Ojciec Św[ięty] wyraził nadzieję, że i Kościoły lokalne zorganizują analogiczne obchody młodzieżowe przy współpracy katolickich ruchów młodzieżowych. Ojciec Św[ięty] zaznaczył również, że przyszłe obrady Synodu Biskupów zajmą się przede wszystkim posłannictwem świeckich w Kościele i w świecie w duchu wprowadzania w życie Soboru Watykańskiego II oraz że katecheza formacyjna świeckich powinna łączyć wiarę z życiem.
• Na środowej audiencji w dniu 21 XI 1984 Ojciec Św[ięty] nawiązując do encykliki Pawła VI Humanae vitae mówił na temat życia duchowego małżonków, tj. życia wewnętrznego kierowanego Duchem Świętym oraz na temat Jego darów: miłości i czci ślubowanych przez małżonków, a które są podstawą właściwego rozumienia i traktowania małżeństwa jako instytucji pochodzenia Bożego.
• Ojciec Św[ięty] nadal godność arcybiskupa Liudasowi Povilonisowi, litewskiemu biskupowi, administratorowi apostolskiemu Kowna i Wylkowyszek, który jest przewodniczącym Konferencji Episkopatu Litwy. Jego biskupem pomocniczym został ksiądz Juozas Pveiksas. Ks. Pveiksas był dotychczas proboszczem i dziekanem w Wylkowyszkach, ma 58 lat, święcenia kapłańskie otrzymał w 1951 roku.
• Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny odbędzie się w dniach od 1-18 VIII 1985 w Nairobi (Kenia). Tematem Kongresu, stosownie do życzenia Ojca Św[iętego], będzie Eucharystia i rodzina.

Z Polski

• Prymas Polski, kardynał Józef Glemp, przebywał w dniach 22-23 października [1984] r. w Berlinie. Został tam zaproszony przez przewodniczącego Episkopatu Niemieckiej Republiki Demokratycznej, kardynała Joachima Meisnera.

  Ksiądz Prymas odprawił Mszę świętą dla licznie zgromadzonych wiernych, wśród których była duża grupa Polaków pracujących okresowo w NRD.

• Do licznych istniejących już w Polsce i w świecie kościołów pod wezwaniem św. Maksymiliana dołączył się kościół w Szczawnie (parafia Pław, dekanat Krosno Odrzańskie) zbudowany staraniem mieszkańców Szczawna i przy pomocy Kurii Biskupiej w Gorzowie. Budowa, którą kierował miejscowy proboszcz, ks. Edward Romanów, trwała 18 miesięcy. Dnia 21 października 1984 r. Ordynariusz gorzowski, ks. bp Wilhelm Pluta, dokonał poświęcenia świątyni. Uroczystość ta została poprzedzona 3-dniowymi rekolekcjami. Obraz patrona kościoła został poświęcony przez Ojca Św[iętego] podczas jego pielgrzymki do Niepokalanowa.
• W październiku i listopadzie w różnych ośrodkach duszpasterskich całego kraju odbyty się tradycyjne już Dni Kultury Chrześcijańskiej, w których wzięli udział najwybitniejsi przedstawiciele świata nauki, kultury i sztuki. Wykłady, spotkania z pisarzami, występy aktorów, wystawy cieszyły się takim zainteresowaniem, że nie zawsze starczało miejsca dla wszystkich chętnych do uczestniczenia w tych niezmiernie ciekawych i ważnych w naszym życiu kulturalnym i religijnym imprezach.
• 18 listopada Prymas Polski konsekrował w Olsztynie kościół pod wezwaniem Bogarodzicy Dziewicy Matki Kościoła. W homilii ksiądz Prymas przypomniał, że od ostatniej konsekracji upłynęło już w Olsztynie sześćdziesiąt lat. A my chcemy mieć nad sobą Boga, w przeciwnym bowiem wypadku "będziemy mieli nad sobą tylko człowieka powiedział ksiądz Prymas - jego kaprys, jego złośliwość, jego błędne pojmowanie odczuć i potrzeb społecznych; będziemy zdani tylko na nieokreślone bliżej zarządzenia, bo nie będzie [28]jednego prawa: prawa Boga obejmującego i władców, i wszystkich, którzy żyją i pracują".
• Proces informacyjny abpa Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, rozpoczęty przez ks. Kard. Stefana Wyszyńskiego w roku 1965, zakończył ks. Kard. Józef Glemp 30 stycznia 1984. W maju akta procesu i dokumentacja historyczna zostały przekazane do Św[ietej] Kongregacji ds. Beatyfikacyjnych i Kanonizacyjnych. Dalszymi pracami kieruje mons. Giovanni Papa, relator generalny tejże Kongregacji. Ks., abp Feliński przebywał 20 lat jako wygnaniec w Jarosławiu nad Wołgą. Zmarł w r. 1895.
• 18 listopada ks. biskup Kazimierz Majdański dokonał poświęcenia Domu Samotnej Matki, a obok niego kaplicy pod wezwaniem Chrystusa Króla we wsi Karwowo koło Szczecina. Dom prowadzą siostry samarytanki-benedyktynki. Do Domu Samotnej Matki zgłaszają się kobiety, aby ratować życie mających się dopiero narodzić. Działalność tego ośrodka trwa od wielu miesięcy. Dom rozpoczęto budować w roku 1982.
• Nakładem Kurii Metropolitalnej Warszawskiej, Wydział Duszpasterstwa - ukazał się Program duszpasterski 1984/1985, opracowany przez Komisję Episkopatu ds. Duszpasterstwa Ogólnego. Bp Władysław Miziołek pisze m.in., że: "Tematem wiodącym całego programu jest odrodzenie moralne człowieka i Narodu, które streszcza się w haśle zaczerpniętym z Listu św. Pawła do Rzymian (Rz 12,31): «Nie daj się zwyciężyć złu, lecz zło dobrem zwyciężaj»".

  Rok duszpasterski poświęcony będzie nauczaniu Ojca Świętego Jana Pawła II podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny. Jednocześnie ma być pierwszym etapem przygotowania Kościoła w Polsce do Kongresu Eucharystycznego. Wszystkie kierunki pasterskiego nauczania będą uwzględniać przede wszystkim kwestie godności człowieka, troskę o realizację powołania, problemy religijnego i moralnego odrodzenia Narodu. Te "wielkie rekolekcje" powinny się przyczynić do moralnego odrodzenia całego narodu.

  Wydany "Program" zawiera trzy zasadnicze części: analizę sytuacji w Polsce, zarówno ogólnonarodowej, człowieka i obywatela, jak i różnych grup i kategorii społecznych; założenia teologiczno-pastoralne; sposoby realizacji programu. Akcja duszpasterska w ramach roku rozpocznie się wraz z ukazaniem się listu pasterskiego Episkopatu Polski (18 listopada 1984 r.) - ostatnim zaś akordem będzie rozpamiętywanie drogi życiowej bł. Rafała Kalinowskiego (15 XI 1985).

• W dniach od 26 X do 1 XI 1984 przebywał z wizytą w Polsce Kustosz Ziemi Świętej o. lgnazio Mancini. Franciszkanie sprawują opiekę nad sanktuariami Ziemi Świętej nieprzerwanie od r. 1335. Kustodia ma charakter międzynarodowy. Ostatnio przebywa w niej również 12 braci przybyłych z Polski, w tym 4 kaptanów, 2 braci zakonnych i 6 kleryków. O. Kustosz spotkał się w Krakowie z przełożonymi czterech polskich prowincji Braci Mniejszych i odwiedził wszystkie domy formacyjne tego zakonu. Do niedawna pełnili służbę w Ziemi Św[ietej] głównie franciszkanie z Europy Zachodniej, szczególnie Włosi, Hiszpanie i Francuzi. Obecny Kustosz Ziemi Św. wyraził wielokrotnie opinię, że przyszedł czas na narody słowiańskie, które mają liczne powołania zakonne, by dać wkład w opiekę nad miejscami związanymi z ziemskim życiem Chrystusa.
• 25 listopada, w uroczystość Chrystusa Króla, bp Tadeusz Gocłowski, administrator diecezji gdańskiej, odsłonił na placu przed kościołem Św. Brygidy w Gdańsku pomnik Jana Pawła II, dłuta Wawrzyńca Sampa, przedstawiający naturalnej wielkości postać Ojca Świętego z dzieckiem na ręku.

Ze świata

• W rozruchach w Indii wywołanych zabójstwem lndiry Gandhi zginęło ponad 1100 osób. Prochy Indiry Gandhi umieszczono w 22 urnach, które zostały rozesłane do wszystkich stanów kraju oraz rozsypane z samolotu nad szczytami Himalajów.
• W dniu 1 X 1984 pod jurysdykcję Kongregacji dla Ewangelizacji Narodów podlegało 900 okręgów misyjnych (archidiecezji, diecezji, wikariatów, prefektur apostolskich itd.), z czego w Azji - 392, w Afryce 974, w Ameryce 81, w Oceanii 41, w Europie 12. Z tego 159 jednostek pracowało w państwach socjalistycznych.
• Kardynał Sin, arcybiskup Manili, oskarżył prezydenta Filipin Marcosa o "wejście na drogę sadyzmu i gwałtów". Od czasu zamordowania przywódcy opozycji Benigno Aquino, za które odpowiedzialni są wpływowi przedstawiciele władz, na Filipinach utrzymuje się napięcie.
• Wiadomość, która zelektryzowała światowe środki masowego przekazu: Związek Radziecki i Stany Zjednoczone postanowiły przystąpić do nowych rokowań, których celem byłoby osiągnięcie porozumień dotyczących całej gamy problemów zbrojeń jądrowych i kosmicznych. Minister Andriej Gromyko i sekretarz stanu Shultz spotkają się w Genewie w dniach 7-8 stycznia 1985 r., by uzgodnić wspólną interpretację przedmiotu i celu rozmów. Zarysowała się szansa wyjścia z impasu, w jakim znalazły się w ostatnim czasie stosunki ZSRR-USA. Obie strony nie stawiają warunków wstępnych.
• Polonia w zachodnioaustralijskim mieście Pers zyskała nowy kościół p.w. Matki Bożej Królowej Polski. Budowa trwała niecały rok. 26 sierpnia 1984 r. bp Szczepan Wesoły konsekrował kościół przy licznym udziale Polaków żyjących w Australii. W kościele znajduje się kopia obrazu jasnogórskiego poświęcona w Częstochowie. Opiekę duszpasterską sprawują trzej franciszkanie-reformaci.
• W Japonii zakończono wspólne tłumaczenie Biblii dla katolików i protestantów. Pracowała nad nim mieszana komisja złożona z 40 ekspertów. Praca nad przekładem Nowego Testamentu trwała 6 lat. Przekład ksiąg Starego Testamentu zajął 12 lat. Przewiduje się, że pełny przekład Biblii znajdzie się na półkach księgarskich Japonii wiosną 1985 r.