Z Rzymu

• Ojciec Św[ięty] powrócił w czasie audiencji generalnych do katechezy sprzed roku na temat ludzkiej miłości w planie Bożym. Na pewno Pismo Św[ięte] jest głównym i najdoskonalszym źródłem, z którego uczymy się miłości Boga i miłości człowieka. Trzeba nam nieraz zastanawiać się, czym jest miłość ludzka w oczach Bożych i na czym polega powołanie do miłości, które mamy od Boga w Jezusie Chrystusie - wszyscy, a w szczególności powołanie do miłości, jakie mają narzeczeni, małżonkowie, rodzice.

• Prawosławny arcybiskup Angelarija, ordynariusz Ohridu w Macedoniie (Jugosławia) oraz delegacja Socjalistycznej Republiki Macedonii, której przewodniczył minister informacji tej republiki, Tichomir Irjewski, przybyła do Rzymu, aby złożyć hołd relikwiom św. Cyryla z okazji jego uroczystości. Arcybiskupa i delegację Republiki macedońskiej przyjął także 23 maja Ojciec św. Gościom z Jugosławii towarzyszył do Włoch biskup katolicki Joachim Herbut, ordynariusz diecezji Skopje-Prizen.

• Od 6-13 VIII [1984] r. w stolicy Meksyku Mexico City odbędzie się międzynarodowa konferencja na temat zaludnienia. W związku z tą konferencją dyrektor funduszu ONZ dla działalności w zakresie zaludnienia, dr Rafael Salas, został przyjęty na audiencji przez Jana Pawła II, który wręczył mu a-stronicowe orędzie poświęcone problemom demografii. W swym orędziu Papież podkreśla, że polityka demograficzna nie powinna traktować osób jedynie jako liczby i ograniczać się do zagadnień ekonomicznych, lecz musi uszanować i popierać godność osoby, podstawowe prawa ludzkie i rodziny. Stosowanie środków antykoncepcyjnych, sterylizacja i przerywanie ciąży są niezgodne z tymi prawami. Ojciec św. przypomina niezastąpioną rolę rodziny, w której dzieci znajdują miłość i akceptację od chwili poczęcia przez cały okres wzrastania, przypomina nauczanie Kościoła o odpowiedzialnym ojcostwie i naturalnych metodach planowania rodziny.

  Papież Jan Paweł II mianował 26 nowych członków Rady do Spraw Świeckich, w tym Polaka, pana Stefana Wilkanowicza, redaktora naczelnego miesięcznika "Znak".

• Ojciec Św[ięty] przyjął 350 uczestników dwóch międzynarodowych kongresów o odpowiedzialnym rodzicielstwie zorganizowanych przez Instytut Studiów nad Małżeństwem i Rodziną Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego i Katolickiego Uniwersytetu Najśw. Serca Jezusowego w Mediolanie. Przemawiając do obecnych Jan Paweł II oświadczył, że gdy w jakiejś cywilizacji oddziela się naukę od etyki, człowiek narażony jest na poważne ryzyka. Dialog pomiędzy nauką, etyką i teologią w odniesieniu do tak ważnego zagadnienia, jakim jest odpowiedzialne rodzicielstwo, jest pilną koniecznością w naszych czasach.

• Ogłoszono orędzie Jana Pawła II na tegoroczną Niedzielę Misyjną, przypadającą 21 października [1984] r. Orędzie nosi datę 10 czerwca w uroczystość Zesłania Ducha Świętego i składa się z trzech części. W pierwszej Ojciec Św[ięty] przedstawia odkupieńczą wartość krzyża, w drugiej - cierpienie cennym narzędziem ewangelizacji, w trzeciej - dowartościowanie cierpień programem dla Papieskich Dziel Misyjnych.

• W dniach od 20-23 VI przebywał w Rzymie z oficjalną wizytą syryjsko-ortodoksyjny patriarcha Antiochii Mar Ignacy Zak I Ivas oraz Katholikos Indii Baselios Paulos II, którym towarzyszyło 5 osób. Goście byli dwukrotnie przyjęci przez Ojca Św[iętego] i wzięli udział w Liturgii Bożego Ciała na placu przed bazyliką św. Jana na Lateranie pod przewodnictwem Papieża.

  W czasie spotkania w sobotę 23 VI Papież i Patriarcha jakobicki, czyli syryjsko-ortodoksyjny, podpisali deklarację, w której dają wyraz wspólnej wierze, opartej na wyznaniu ogłoszonym przez Sobór Powszechny w Nicei w r. 325.

  Nauka o Wcieleniu Chrystusa jest jedna w obu Kościołach, choć w czasach Soboru Chalcedońskiego zaistniały różne jej interpretacje. Oba Kościoły wyznają, że Chrystus jest doskonałym Bogiem w swym Bóstwie i doskonałym Człowiekiem w swym człowieczeństwie, a Bóstwo i Człowieczeństwo są w Nim nierozdzielne i rzeczywiście połączone. Obie strony wyznają, że Zbawiciel umarł i zmartwychwstał, zwyciężając grzech [284]i śmierć. Wierzą też, że w Kościele poprzez Słowo i sakramenty działa Duch Święty. Szczególna jest rola chrztu udzielanego w imię Trójcy Przenajświętszej oraz Eucharystia, która jest najwyższym wyrazem widzialnej, kościelnej wspólnoty i chrześcijańskiej jedności.

  Siedziba patriarchatu ortodoksyjnego znajduje się w Damaszku, w Syrii. Wierni mieszkają przeważnie w Syrii, Iraku i Libanie, a także w innych krajach Bliskiego Wschodu, częściowo w Europie, Stanach Zjednoczonych oraz w Indiach.

• Na środowych audiencjach generalnych powtarzają się ostatnio pozdrowienia Ojca Św[iętego] w języku japońskim, holenderskim i węgierskim, co wskazuje, że pielgrzymi z tych krajów biorą udział w środowym spotkaniu z Namiestnikiem Chrystusa.

• W drugiej połowie czerwca obradowała w Rzymie Międzynarodowa Konferencja na temat naukowych, społecznych i moralnych aspektów alkoholizmu. Ojciec Św[ięty], przemawiając do uczestników Konferencji, podkreślił, że alkoholizm jest jedną z najprzykrzejszych plag współczesnego społeczeństwa. Dotyczy on w głęboki sposób osoby ludzkiej, jej życia osobistego, rodzinnego, wspólnotowego i społecznego. Niektóre aspekty tego zjawiska są tego samego typu co narkomania. Papież zachęcił uczestników Konferencji do skutecznego działania i wyraził nadzieję, że ich wspólne wysiłki mogą się przyczynić do uwrażliwienia społeczeństw na ten. problem i do większej solidarności wobec anonimowości i obojętności, z jaką się spotyka.

• Instytut Pawła VI przyznaje corocznie nagrodę osobie lub instytucji, której praca przyczyniła się w wybitnym stopniu do rozwoju badań i wiedzy religijnej. W tym roku laureatem powyższej nagrody został teolog szwajcarski, 79-letni prof. Hans Urs von Balthasar. Nagrodę wręczył uczonemu dnia 23 VI Jan Paweł II [Fot. 1] w obecności 16 kardynałów.

• Zapowiedziano w Rzymie, że od 5-9 X odbędą się wielkie, międzynarodowe rekolekcje dla kaptanów z Katolickiego Ruchu Charyzmatycznego. Weźmie w nich udział około 7000 księży z wszystkich kontynentów świata. Rekolekcje mają być zachętą i pogłębieniem powołania do świętości. Wśród prelegentów wymienia się m.in. kard. Suenensa i Matkę Teresę z Kalkuty.

• 7 VII 1984 Jan Paweł II przyjął na audiencji delegację Komitetu Specjalnego ONZ występującego przeciw apartheidowi wraz z przewodniczącym generałem Józefem Garba. Podczas spotkania Ojciec Św[ięty] poruszył dwa palące problemy dotyczące głównie Afryki, a mianowicie sprawę niepodległości Namibii i polityki rasowej w Południowej Afryce. Po stwierdzeniu, że każda forma dyskryminacji opierająca się na rasizmie, prowadzona systematycznie czy sporadycznie zarówno w stosunku do poszczególnych osób jak i do grup rasowych, jest absolutnie nie do przyjęcia. Jan Paweł II podkreślił, że Stolica Święta poruszając te problemy nie zamierza wysuwać propozycji o charakterze politycznym; głównym jej zainteresowaniem bowiem jest sama osoba ludzka oraz ogrom cierpień przygniatających zarówno poszczególne jednostki jak i wspólnoty.

• W Rzymie odbyły się rozmowy między delegacją rządu Czechosłowacji a Stolicą Świętą. Biuro Prasowe Stolicy Św[iętej] podało na zakończenie rozmów do wiadomości komunikat następującej treści: "W dniach od 2 do 6 lipca [1984] r. odbyły. się w Rzymie konsultacje między delegacją Stolicy Św[iętej] kierowaną przez abpa Luigi Poggi, Nuncjusza Apostolskiego do specjalnych poruczeń, a delegacją rządu Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, kierowaną przez Władymira Janku, dyrektora Sekretariatu do Spraw Kościelnych przy rządzie czechosłowackim. W rozmowach, które miały charakter otwarty i konstruktywny, obie delegacje wymieniły wzajemnie własne punkty widzenia w celu osiągnięcia rozwiązania spraw leżących we wspólnym interesie. Obie delegacje postanowiły kontynuować spotkania w najbliższej przyszłości".

Z Polski

• W dniach od 4 do 6 czerwca [1984] r. odbyto się w klasztorze w Niepokalanowie naukowe spotkanie polskich teologów moralistów, wykładających na Wydziałach Teologicznych oraz w Seminariach Duchownych i Studiach zakonnych. Temat spotkania brzmiał: "Grzech w świetle teologicznej antropologii". W wygłoszonych referatach ich autorzy (ks. prof. J. Pryszmont, ks. dr J. Troska, ks. doc. S. Rosik, ks. dr B. lnlender i ks. doc. F. Greniuk) podkreślili potrzebę uświadomienia niejako od nowa współczesnemu człowiekowi prawdy o grzechu. Jest ona dzisiaj przesłaniana i odrzucana, często w oparciu o współczesną wiedzę o człowieku jednostronną i prowadzącą w rzeczywistości do zaprzeczenia godności człowieka jako istoty zdolnej do odpowiadania za swe czyny. Teologia nie poniża człowieka, ale głosząc prawdę o grzechu broni człowieka przed odebraniem mu zdolności moralnego, ludzkiego działania. W pracy katechetycznej i duszpasterskiej potrzebny jest również stały wysiłek, by przekazać i utrwalić takie w pełni chrześcijańskie, prawdziwe pojmowanie grzechu i doprowadzić do pełni nawrócenia i życia w Chrystusie.

• Dnia 15 czerwca [1984] r. Telewizja Polska poświęciła godzinę czasu na przypomnienie drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny. Zamiar chwalebny, ale wykonanie zupełnie zawiodło. Autorzy bowiem tak dobrali materiał słowny i wizualny, by jak najmniej ukazać Bohatera spotkań z tłumami wiernych oraz jak najbardziej oszczędnie podać Jego słowa. Chyba jednak nie należało marnować takiej okazji, jeżeli naprawdę istniał zamiar przekazania telewidzom, zwłaszcza katolikom, tego ważkiego zdarzenia i orędzia pokoju w duchu pojednania społecznego. Przecież w Belwederze słyszeliśmy słowa Gen. W. Jaruzelskiego: "Ufamy, że (wizyta) przysporzy moralnych wskazówek, umacniających wolę porozumienia, niosących posłanie pokoju. Że zapisze jasną kartę w otwartej księdze polskich dziejów".

• W spotkaniu rekolekcyjnym młodzieży pomaturalnej z Diecezji Włocławskiej na Jasnej Górze wzięto udział 3 000 młodych oraz 65 księży katechetów z biskupem ordynariuszem Janem Zarębą (12-13 czerwca br.). Pierwszy dzień skupienia zakończono odprawieniem Drogi Krzyżowej i apelem w intencji Ojca Św[iętego]. W drugim dniu młodzież przystąpiła do sakramentu pojednania oraz uczestniczyła w rozważaniach o wierze i kulturze życia. Na zakończenie 62. z kolei spotkania jasnogórskiego w specjalnie przygotowanym programie młodzież pomaturalna złożyła życzenia swemu Pasterzowi, który razem z nią chciał obchodzić na Jasnej Górze 50-lecie swoich święceń kapłańskich.

• 23 VI [1984] r. w katedrze na Wawelu otrzymał sakrę biskupią z rąk ks. kard. Franciszka Macharskiego nowo mianowany administrator apostolski Archidiecezji w Lubaczowie ks. prof. Marian Jaworski, rektor uczelni teologicznej w Krakowie. We Mszy św. wzięli udział: ks. kard. Władysław Rubin, prefekt Kongregacji Kościołów Wschodnich, bp Ignacy Tokarczuk, ordynariusz przemyski, oraz inni biskupi i księża z Archidiecezji Krakowskiej i diecezji z siedzibą w Lubaczowie.

• Ks. Bp Kazimierz Majdański w dniu 1 VII [1984] r. zapoczątkował sanktuarium Królowej Pokoju na dziedzińcu zburzonego w r. 1957 kościoła w Siekierkach nad Odrą. Obraz Matki Bożej jest kopią ukoronowanego przez Jana Pawła II wizerunku ze Stoczka Warmińskiego. Jest to pierwsze sanktuarium maryjne w diecezji szczecińsko-kamieńskiej. Miejscowość ta została wsławiona bitwą przy forsowaniu Odry w r 1945.

• [286]Ruch Apostolstwa Trzeźwości im. św. Maksymiliana zgromadził 30 VI na Jasnej Górze księży, zakonników, kleryków, młodzież i starszych reprezentujących wszystkie nasze diecezje. Homilię wygłosił ks. bp Edward Samsel. Kilka konferencji miał ks. Z. Kopiczko z KUL. Ks. Henryk Korża, sekretarz Komisji Episkopatu ds. Trzeźwości, przeprowadził dialog na temat "Przez trzeźwość do szczęścia w rodzinie". Członkowie Ruchu Trzeźwości pomagają bliźnim zagrożonym nie tylko przez alkoholizm, ale i przez nikotynizm czy narkomanię.

Ze świata

• Mozambik, kraj afrykański o powierzchni 800 000 km kw., liczący 11 milionów mieszkańców, posiadający dotychczas jedną prowincję kościelną Maputo, obecnie będzie ich miał trzy: Maputo, Beira i Nampula. 20 czerwca Ojciec Św[ięty] podniósł bowiem do stopnia archidiecezji dwie dotychczasowe sufraganie Maputo.

• Na terenie Indii mieszka 11 707 000 katolików stanowi to zaledwie 1,7 procent ogólnej liczby ludności. 12 000 kapłanów diecezjalnych i zakonnych pracuje w 5159 parafiach i 17 228 stacjach misyjnych pod kierunkiem 125 biskupów; prawie 50 000 zakonnic, ponad 7 000 seminarzystów, ponad 5 000 zakładów dobroczynnych (szpitali, domów dla trędowatych, domów dla sierot i dla osób starszych oraz dla upośledzonych). Szkolnictwo katolickie obejmuje ponad 11 tysięcy szkól różnego typu wraz z 3 700 000 uczniów. Indie dają Kościołowi liczne powołania kapłańskie i zakonne.

• Szkolnictwo prywatne we Francji było zagrożone projektem nowej ustawy rządowej. Szkól prywatnych we Francji jest około 10 000, z czego 93 procent to szkoły katolickie, do których uczęszcza 2 000 000 uczniów, czyli ⅙ w skali krajowej. 24 czerwca odbyła się w Paryżu wielka manifestacja przeciwko planowanemu upaństwowieniu szkół prywatnych. Wzięło w niej udział półtora miliona osób. Była to największa manifestacja, druga już z kolei, jaka kiedykolwiek odbyła się w Paryżu. Biskupi francuscy wydali deklarację, w której udzielili poparcia manifestującym, gdyż mają oni pełne prawo bronić charakteru instytucji prywatnych, zwłaszcza katolickich. Protest okazał się skuteczny, gdyż projekt wycofano.

• Były premier Kanady Piotr Trudeau otrzymał w Waszyngtonie międzynarodową nagrodę im. Alberta Einsteina w wysokości 5000 dolarów za wysiłki jak to się podkreśla w motywacji przyznania nagrody - podejmowane dla wznowienia dialogu w sprawie rozbrojenia między Wschodem i Zachodem.

• Produkcja żywności w Afryce jest niewystarczająca. W ostatnich 10 latach zmniejszyła się o 10 procent. Przywóz żywności z innych krajów wzrósł dwukrotnie, podczas gdy wartość żywności w pieniądzach podrożała pięciokrotnie. W związku z tym w dniach od 16 - 25 lipca w miejscowości Harare w Zimbabwe odbyła się XIII regionalna konferencja FAO dla Afryki (Organizacja ONZ do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa). W konferencji wzięli udział ministrowie rolnictwa wielu państw afrykańskich. Na marginesie warto zaznaczyć, że w niektórych krajach afrykańskich przyczyną tej katastrofy są nie tylko klęski żywiołowe, jak np. susza, ale także nieprzyjazne nastawienie z pobudek nacjonalistycznych do Europejczyków, którzy prowadzili tam duże farmy. Łatwo było przekazać farmy w ręce Afrykańczyków, ale wkrótce okazało się, że nie było komu rentownie na nich gospodarzyć.

• 1 VII w ośrodku wydawniczym Księży Pallotynów, "Edition du Dialogue", w Osny pod Paryżem odbył się doroczny zjazd Polonii francuskiej. W Liturgii Eucharystycznej koncelebrowanej przez około 30 kapłanów przewodniczył abp Henryk Gulbinowicz z Wrocławia. Współcelebrował także ordynariusz miejscowej diecezji Pontoise, bp Andrzej Rousset i rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji, ks. prał. Zbigniew Bernacki. W homilii abp H. Gulbinowicz przekazał Polonii francuskiej pozdrowienie od rodaków znad Wisły, Bugu i Odry oraz podziękował za wieloraką pomoc okazywaną potrzebującym w kraju. Podziękował również rodzicom, kapłanom i organizacjom religijnym za wychowanie młodych Polaków na ziemi francuskiej w tradycji narodowej, w wierze praojców, w wierności dla obyczajów, za szerzenie kultury polskiej, obronę wolnej myśli narodowej i za walkę z każdym bezprawiem wobec swojej Ojczyzny, za przekazywanie tego co Boże i co polskie młodym pokoleniom na emigracji.

• Przedstawiciele laikatu wszystkich krajów Ameryki Środkowej spotkali się w dniach 20 - 25 VII w San Jose w Kostaryce z inicjatywy Papieskiej Rady do Spraw Świeckich. Z każdego kraju delegowano 1 biskupa i 8 przedstawicieli laikatu. Przedmiotem spotkania było pogłębienie nauczania Jana Pawła II, jakie przekazał w czasie swojej podróży apostolskiej do Ameryki Środkowej w marcu 1983 r.

• [287]Sarah Vaughan, murzyńska piosenkarka światowej stawy, urządziła w Dusseldorfie koncert pt. "Jeden świat, jeden pokój". 1 lipca wykonała 6 piosenek z poezji Karola Wojtyły. Teksty opracowali muzycznie dwaj kompozytorzy włoscy. Wraz z zespołem jazzowym i orkiestrą symfoniczną w koncercie biorą udział osoby różnych wyznań z 18 krajów. Po premierze w Republice Federalnej Niemiec Sarah Vaughan rozpocznie tournee z tym samym koncertem po Kanadzie, Wenezueli, Brazylii i Argentynie.

• W Monachium od 4-8 VII trwały 88. Dni Katolików niemieckich (Katholikentag), impreza, która wytycza kierunki działania dla katolików RFN na najbliższy rok. Wzięto w niej udział około 100 000 katolików wraz z 80 biskupami i kardynałami z całego świata. Polskę reprezentowali: prymas Polski kard. Józef Glemp, biskup szczecińsko-kamieński Kazimierz Majdański i ordynariusz opolski bp Alfons Nossol. Podczas uroczystości poruszano istotne zagadnienia współczesnego człowieka.

• W północno-wschodnim rejonie Brazylii od 5 lat panuje susza. Biskup pomocniczy Fortalezy Manuel Edmilson da Cruz oznajmił w wywiadzie dla agencji prasowej "Effe", że 10 000 000 ludzi umiera z głodu i nazwał ludobójstwem politykę rządową, wprawdzie nie zamierzoną, ale dopuszczoną, bo gdyby rząd pragnął temu przeszkodzić, nie płaciłby robotnikom 10 dolarów miesięcznie pensji, którą biskup nazwał nie głodową, lecz śmiertelną. Wśród 10 stanów w północno-wschodniej części Brazylii najuboższym jest stan Saara.

• Na 350-lecie śmierci Galileo Galilei ukazała się praca zbiorowa w wydaniu francusko-włoskim pt. Galileo Galilei - 350 lat historii.

• W Brazylii 32 stacje telewizyjne i kilkaset radiostacji nadaje w każdą niedzielę Mszę św. W związku ze wzrostem tego typu transmisji zostało utworzone stowarzyszenie do spraw liturgii w radiu i telewizji, zrzeszające osoby zaangażowane w tego rodzaju działalność.

• Niewielkie, 120-tysięczne miasto Tsukuba (Japonia) będzie w roku przyszłym ośrodkiem międzynarodowej wystawy EXPO-Technologia 85. Udział w niej weźmie 25 krajów i 28 międzynarodowych organizacji, a tematem jej będzie "człowiek, mieszkanie, otoczenie i technologia". Grupa miejscowych katolików postanawia w sąsiedztwie terenów wystawy zbudować kaplicę dla przyszłych turystów i studentów katolickich.

• W Burundi (Afryka Wschodnia) powstaje sanktuarium "Misugi", dokąd w Świętym Roku Jubileuszowym przybywały liczne pielgrzymki, aby nawiedzić kościół wybudowany w pierwszej stacji misyjnej tego kraju w zeszłym stuleciu.