Z Rzymu

• Na audiencji środowej papież Jan Paweł II omówił zagadnienie dotyczące życia małżeńskiego i rodzinnego nawiązując do encykliki Pawła VI Humanae vitae, która znalazła swój ponowny wyraz w adhortacji Familiaris consortio.

• Opublikowany komunikat biura prasowego Stolicy Świętej w sprawie księży nikaraguańskich, spełniających obowiązki urzędowe, przypomina notę o. Hansa Kolvenbacha, w której generał jezuitów po otrzymaniu wiadomości, iż o. Fernando Cardenal został mianowany ministrem wychowania w Nikaragui stwierdza, że za pośrednictwem przełożonego prowincji poinformował go, iż nie może on podjąć tej rządowej funkcji, ponieważ jest ona nie do pogodzenia z jego statusem jezuity. General polecił prowincjałowi, ażeby wraz z zainteresowanym wyciągnął konsekwencje.

• Papież Jan Paweł II wydal orędzie apostolskie z racji 150-letniej rocznicy przybycia pierwszych misjonarzy na Polinezję. Orędzie to jest skierowane do arcybiskupa Papeete, Michała Coppenratha. Papież zwraca uwagę w swoim orędziu na początki ewangelizacji, która rozpoczęła się dokładnie 10 sierpnia, odprawieniem Mszy świętej w Manakewa, gdzie kilka dni wcześniej przypłynęła pierwsza grupa misjonarzy ze Zgromadzenia Serc Jezusa i Maryi. Ojciec Święty wyraża radość z tej rocznicy i zaprasza cały Kościół do dziękczynienia Bogu razem z nim za to wydarzenie.

• Ojciec Św[ięty] Jan Paweł II odprawił rano 9 VIII 1984 roku w Castel Gandolfo Mszę św. dla pierwszej pielgrzymki do Rzymu Instytutu Studiów nad Rodziną przy ATK w Warszawie pod kierunkiem dyrektora Instytutu, ks. bpa Kazimierza Majdańskiego.

  Dnia 8 sierpnia pielgrzymka wzięła udział w audiencji generalnej. Natomiast w czwartek, 9 sierpnia, wszyscy pielgrzymi, profesorowie, studenci, członkowie kola naukowego; uczestniczyli w papieskiej Mszy św. w Castel Gandolfo. Po Mszy św. Ojciec Św[ięty] przeprowadził z profesorami dłuższą rozmowę.

  Pielgrzymka modliła się kilka dni wcześniej w Dachau za rodziny. W Dachau, to znaczy w tym obozie, w którym kapłani polscy w obliczu największych zagrożeń polecali św. Józefowi polskie rodziny.

  Ojciec Św[ięty] Jan Paweł II powiedział między innymi:

  - Mszę św. odprawiłem dzisiaj z myślą o rodzinie i posłannictwie Kościoła, z myślą o wielkich zagrożeniach rodzin, tych wartości, tych podstawowych ludzkich i Bożych dóbr, z którymi rodzina jest związana, z myślą o tych wszystkich poczynaniach, które mają na celu uświęcenie rodziny. Wśród tych poczynań znajduje się także wasz Instytut.

• W nowym Kodeksie Prawa Kanonicznego, obowiązującym w Kościele od 27 listopada 1983 r., misjom poświęcono dwanaście kanonów (781-792), a w czterech innych zagadnienie to poruszono ubocznie (121, 209, 245, 254). Są one wyrazem nauczania Soboru Watykańskiego li, który określił, że "Kościół jest z natury swojej kościołem misyjnym".

Z Polski

• Kalwaria Zebrzydowska przygotowuje się do przypadającego na rok 1987 jubileuszu 100-lecia koronacji obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej.

• W Katowicach zmarł 1 sierpnia 1983 r. Jan Jakub Szegidewicz, oficer-pilot, urodzony w r. 1906. Był świadkiem w procesie przed beatyfikacją o. Maksymiliana Kolbego, zeznając o jego zachowaniu się w więzieniu przy ul. Pawiej i w obozie oświęcimskim.

  Zmarły pochodził z tatarskiej szlachty, wyniósł z domu wychowanie religijne, był muzułmaninem. Przeżycia w obozie oświęcimskim i znajomość z o. Maksymilianem sprawiły, że przyjął katolicyzm. Jako więzień odnosił się życzliwie do swoich kolegów, dbał o wysokie "morale" młodych ludzi, aby uchronić ich serca od deprawacji życia obozowego. Po wojnie ożenił się, pracował w zakładach produkcji części zamiennych w Katowicach-Ochojcu. Głęboko angażował się w życie parafii, współpracując w rozbudowie kościoła. (Oprac. na podstawie wspomnienia ks. K. Szwedy).

• [315]12 sierpnia [1984] r. w Zduńskiej Woli uroczyście obchodzono dziewięćdziesięciolecie urodzin świętego Maksymiliana Marii Kolbego. Głównej Mszy świętej koncelebrowanej przewodniczy! ks. bp Jan Zaremba, ordynariusz włocławskiej diecezji, w której przyszedł na świat Patron uroczystości - męczennik oświęcimski. W swej homilii Arcypasterz wskazał życie i śmierć świętego Maksymiliana jako wzór wiary, nadziei i miłości, jako symbol zwycięstwa dobra nad złem. Współodprawiali Najświętszą Ofiarę biskupi pomocniczy: Roman Andrzejewski i Czesław Lewandowski, prowincjał franciszkański - o. Mariusz Paczóski oraz dziekan z Sieradza. Kilkanaście tysięcy wiernych oraz przeszło stu byłych więźniów oświęcimskich składało hołd Wielkiemu Rodakowi.

  Wielokrotnie poruszono sprawę odzyskania domu, w którym święty przyszedł na świat. Mimo bowiem wieloletnich starań, nadal mieszkają w nim lokatorzy. A tymczasem dom niszczeje. Więźniowie zwrócili się z apelem do Władz Miasta o rozwiązanie problemu. Miejscowy proboszcz, ks. prałat K. Chłopecki - z wielkim wysiłkiem stara się rozbudować Ośrodek Pamięci - wznosząc dom pielgrzymkowy oraz salę dla spotkań religijnych.

• Dnia 6 sierpnia w święto Przemienienia Pańskiego wyruszyła w drogę do Częstochowy już po raz 273 piesza warszawska pielgrzymka. W 17 grupach prowadzonych przez przeora klasztoru Ojców paulinów w Warszawie, o. Szczepana Kośnika, wzięto udział około 40 000 pątników, w tym prawie połowę stanowiła młodzież.

  Pielgrzymów pożegnał i pobłogosławił na drogę Prymas Polski kard. Józef Glemp, który tego dnia o godz. 6.00 odprawił w kościele Ojców Paulinów uroczystą Mszę św. W homilii wygłoszonej do pątników oraz licznie przybyłych mieszkańców Stolicy Ksiądz Prymas przypomniał fakty z życia Chrystusa - Chrystusa wędrującego i nauczającego niemal w całej Palestynie.

  Część siedemnastej grupy - wysłuchała Mszy św. i homilii Ks. bpa z. Kraszewskiego w Niepokalanowie.

  Hasło tegorocznej pielgrzymki - brzmiało: "Miłość jest pełnią życia chrześcijańskiego". Oby miłość formowała myśli i czyny Polaków. Problematyka miłości stała w centrum tegorocznej pracy duszpasterskiej prowadzonej podczas drogi do Częstochowy. Temu zagadnieniu poświęcona była większość konferencji wygłoszonych na trasie.

• [316]Na Jasnej Górze w dniach od 9 do 15 sierpnia [1984] r. zarejestrowano 32 piesze pielgrzymki ogólnodiecezjalne i z większych miast Polski o łącznej liczbie 145.378 osób. W 32 pielgrzymkach znajdowało się 330 grup, z których każda stanowiła odrębną grupę pielgrzymkową. Ponadto w pielgrzymkach wzięło udział 1005 kapłanów, 1381 kleryków i 29 biskupów. W sanktuarium jasnogórskim odprawiono 2.302 Msze święte oraz dano 450 tysięcy Komunii świętych.

• Znane sanktuarium Maryjne w Leżajsku w dniu 10 czerwca przeżywało uroczystą rekoronację Obrazu Matki Bożej słynącej cudami. W październiku 1981 roku nieznani sprawcy ukradli poprzednie korony nadane jeszcze w roku 1752. Po uprzednim duchowym przygotowaniu przez odpowiednie nabożeństwa Ks. Prymas Kardynał Józef Glemp podczas Mszy świętej koncelebrowanej wraz z kilku biskupami pod przewodnictwem Ks. bpa I. Tokarczuka - nałożył nowe korony. Sanktuarium to, prowadzone przez Ojców Bernardynów, nawiedziło wówczas przeszło 300 000 pielgrzymów.

• Diecezjalne duszpasterstwo rolników w Gorzowie Wielkopolskim zorganizowało w pierwszych dniach lipca [1984] r. pierwszą pielgrzymkę rolników (w liczbie pięciuset) pod hasłem: "Nie damy się zwyciężyć złu, ale zło zwyciężymy dobrem". 12 lipca uczestniczyli pielgrzymi we Mszy św. przed Obrazem Jasnogórskiej Pani.

Ze świata

• Nowym Sekretarzem Generalnym Światowej Rady Kościołów został wybrany metodysta pastor Emilio Castro, który objął tę funkcję po Filipie Poetrze również metodyście. Nowy Sekretarz Generalny przed mikrofonami radia watykańskiego przekazał pozdrowienia przyjaciołom katolickim, a także przyjaciołom z wszystkich wyznań chrześcijańskich.

• W dniach od 11 do 15 lipca obradowała w Dublinie w Irlandii VII Konferencja Komitetu Laikatu Katolickiego na temat: Wychowanie do pokoju w perspektywie chrześcijańskiej.

  Wszyscy ludzie - czytamy w końcowym dokumencie Konferencji Komitetu Laikatu Katolickiego powinni mieć możność zaspokojenia swoich życiowych potrzeb, jak wyżywienie, a także korzystania ze swoich praw społecznych, kulturalnych, duchowych i religijnych. Każda osoba i każdy naród mają prawo do prawdy, do sprawiedliwości, wolności i pokoju. Zaznaczono także, że wychowanie do pokoju powinno odbywać się w rodzinie, szkole, miejscu pracy, przy pomocy środków przekazu, poprzez organizacje i grupy tak religijne, jak świeckie oraz Kościół na wszystkich ich szczeblach.

• Administracja Prezydenta Stanów Zjednoczonych stwierdziła, że przerywanie ciąży nie jest konieczne, lecz jest czymś sprzecznym z kontrolą urodzin. Na tej podstawie Administracja Rządowa Stanów Zjednoczonych odmawia pomocy w realizowaniu planów ludnościowych w innych krajach. Stany Zjednoczone podają w deklaracji, że nie udzielą dalszej pomocy tym wszystkim organizacjom, które uważają przerywanie ciąży jako środek kontroli narodzin, oraz że będą wpływać na ONZ, aby fundusze pomocy organizacji nie były przeznaczone na te zabiegi.

• [317]Matka Teresa z Kalkuty, założycielka Misjonarek Miłości i laureatka Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1979, otrzymała nową nagrodę zwaną Damian Daton za opiekę nad trędowatymi. Nagroda ta została ustanowiona w 1953 roku i jest przyznawana co roku tym osobom, które poprzez swoją długą i wytrwałą działalność służą pomocą trędowatym.

• Matka Teresa z Kalkuty będzie operowana na kataraktę lewego oka w szpitalu w Pittsburgu w Stanach Zjednoczonych. Matka Teresa, obywatelka indyjska pochodzenia albańskiego, liczy obecnie 74 lata. Na skutek pogarszania się wzroku została ponaglona przez swojego lekarza do przeprowadzenia zabiegu. Chirurg okulista stwierdził, że operacja katarakty wymaga jednego lub dwóch dni leczenia szpitalnego. Klinika pokryje wszelkie koszty leczenia, oceniane na 5000 dolarów. Po operacji Matka Teresa zamieszka w klasztorze św. Franciszka przylegającym do szpitala.

• 15 lat temu człowiek postawił pierwsze kroki na księżycu. Wyprawa dwóch amerykańskich astronautów N. Armstronga i E. Aldrina zakończyła się sukcesem. Obserwowało ją na ekranach telewizyjnych setki milionów widzów. Papież Paweł VI, znajdujący się wówczas w letniej rezydencji Castel Gandolfo, następnego dnia rano skierował do astronautów specjalne orędzie, w którym powiedział między innymi: Chwatła Bogu na wysokości, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. Chwała Bogu i cześć wam, ludziom, którzy dokonaliście tego dzieła, cześć tym, którzy byli odpowiedzialni za tę wyprawę: naukowcom, organizatorom i wykonawcom.

• Dnia 30 czerwca 1984 r. ukończył 85 lat najwyższy zwierzchnik Kościoła katolickiego Czechosłowacji, arcybiskup Pragi i prymas czeski, Franciszek kardynał Tomášek.

  Ks. Franciszek kard. Tomášek urodził się 30 IV 1899 r. w Studence na Morawach. Uczęszczał do gimnazjum w Ołomuńcu w latach 1910-1918 i tam wstąpił do seminarium. Święcenia kapłańskie otrzymał z rąk arcybiskupa Antonina Cyryla Stojana w dniu 5 VII 1922 r. Najpierw byt katechetą w mieszczańskiej szkole w Ołomuńcu-Pawłowicach, a od roku 1927 w Kelči kolo Hranic. W roku 1934 został powołany na adiunkta pedagogiki i katechizacji na fakultecie teologicznym św. Cyryla i Metodego w Ołomuńcu i tam się doktoryzował. W czasie wojny wrócił do obowiązku katechety. Po zamknięciu wyższych uczelni podczas okupacji hitlerowskiej od 17 listopada 1939 r. byt katechetą w szkole mieszczańskiej w Olomuńcu-Hodolanach. W r. 1940 zaczął wykładać w ponownie otwartym seminarium diecezjalnym i został inspektorem nauki religii w archidiecezji ołomunieckiej. Po wyzwoleniu Czechosłowacji w r. 1945 dr Tomášek powrócił na fakultet w Ołomuńcu, gdzie został docentem pedagogiki i katechizacji. W r. 1947 został mianowany przez prezydenta republiki profesorem nadzwyczajnym pedagogiki i katechizacji. Sakrę biskupią otrzymał w r. 1949, w okresie bardzo trudnym dla Kościoła katolickiego w Czechosłowacji. Przez pewien czas był internowany, a odr. 1954 objął urząd parafialny w Morawskiej Huzowie kolo Šternberka.

  W następnych latach ks. bp Tomášek rozwijał ożywioną działalność w celu osiągnięcia porozumienia z Państwem. W lutym 1965 r. został przez [318]papieża Pawła VI mianowany administratorem archidiecezji praskiej. Aktywnie uczestniczył we wszystkich posiedzeniach Soboru Watykańskiego II w latach 1962-65. Jest konsultorem Kongregacji dla Wychowania Katolickiego, członkiem Sekretariatu dla Jedności Chrześcijan oraz członkiem Synodu Biskupów.

  Dnia 24 maja 1976 r. papież Paweł VI ogłosił go kardynałem, a pod koniec następnego roku kard. Tomášek został mianowany arcybiskupem praskim i jest nim do dnia dzisiejszego. W jego herbie widnieje hasło: "Pokój i dobro". Cale jego życie jest dowodem realizacji tego hasła.

  Swój jubileusz urodzinowy ks. kard. Tomášek osiągnął w pełni sił duchowych i fizycznych. Zachowa! w pełni świeżość umysłu. Jest otoczony czcią i miłością całego Ludu Bożego swego Kraju i cieszy się również wielkim szacunkiem poza jego granicami. Dla katolików tamtejszych jest on mężem opatrznościowym.

• Katecheza we Francji obejmuje dzieci i dorosłych. W tej dziedzinie pracuje około 220 000 osób, w 87 procentach świeckich, o znacznej przewadze kobiet. Nauczaniem religii objętych jest około siedmiu milionów Francuzów.

• Na zakończenie w ostatnich dniach lipca Zjazdu Katolików Niemieckich na Stadionie Olimpijskim w Monachium - zebrano ponad 100 tysięcy marek z przeznaczeniem ich na budowę "Domu Nadziei" dla samotnych matek oczekujących dziecka.

• Prezydent Indii Glani Zail Singh odwiedził - jako pierwszy przywódca państwa - katedrę św. Tomasza Apostoła w Madras.

• W Sydney, w Australii, pod przewodnictwem arcybiskupa Edwarda B. Clancy odbyła się wielka manifestacja na znak solidarności z katolikami, którzy w różnych częściach świata cierpią prześladowanie za swe przekonania religijne.

• Obecność franciszkanów w Afryce datuje się od roku 1220 za życia Św[iętego] Założyciela, przede wszystkim w Maroku, w Egipcie, Libii i Somalii. W XIX wieku osiedlili się franciszkanie portugalscy w Mozambiku i Gwinei, belgijscy zaś w Kongo, niemieccy w Afryce Południowej, francuscy w Afryce Środkowej i na Madagaskarze, szwajcarscy w Tanzanii, włoscy w Etiopii. Obecnie pracują w 32 państwach na ogólną liczbę 54 w Afryce. Braci mniejszych w Afryce jest obecnie 1413, z czego tubylczych 466. Najwięcej jest kapucynów 830, braci mniejszych 452, konwentualnych 111, oraz 20 z Trzeciego Zakonu Regularnego (dane z października 1983 r.).

• W dniu 6 sierpnia w 39 rocznicę wybuchu w Hiroshimie bomby atomowej odbyła się ceremonia przypominająca to wydarzenie. Wzięło w niej udział około 20 000 osób. O godzinie 8.15 rano, a więc w porze dnia, kiedy wybuchła pierwsza w dziejach świata bomba atomowa, uderzono w tzw. "Dzwon Pokoju". W czasie obchodu na Placu Pokoju przemawiał burmistrz tego miasta Taki Shirayaki, który zwrócił się z apelem do Związku Radzieckiego i Stanów Zjednoczonych, aby podjęły negocjacje w sprawie redukcji broni nuklearnej. Mówca zapowiedział, że zarówno Hiroshima, jak i Nagasaki drugie miasto zniszczone przez wybuch bomby atomowej w kilka dni po Hiroshimie - przyjmą w przyszłym roku burmistrzów większych miast świata na wspólną konferencję pokojową.

• Meksyk. Pomijana dotychczas milczeniem Deklaracja Praw Dziecka, zatwierdzona w 1949 r. przez ONZ, została przypomniana przez delegację Stolicy Apostolskiej i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Zaniechanie tej swoistej cenzury przez amerykańską delegację doprowadziło także do kryzysu Międzynarodową Federację Planowania Rodziny. Obecnie oczekuje się na reakcję innych delegacji wobec wyboru dokonanego przez Stany Zjednoczone na rzecz życia.

• Gwatemala. Arcybiskup Prospero Tennados del Bario w wywiadzie udzielonym amerykańskiemu dziennikowi podkreślił zaangażowanie Kościoła w Ameryce Środkowej na polu społecznym. Arcybiskup Tennados zaznaczył, że Kościół nie może ograniczać się do przepowiadania orędzia duchowego. Arcybiskup więc potępił pogwałcenie praw ludzkich, jakie miało miejsce w tym kraju. Te same katolickie źródła wymieniają list pasterski biskupów Gwatemalii z czerwca bieżącego roku, w którym mówili oni o wypadkach tortur, o zakłamaniu w wyborach w Gwatemali.

• W Korei Południowej po wizycie papieskiej wzrosła bardzo wyraźnie ilość katechumenów. Ten nagły przypływ osób pragnących otrzymać chrzest stwarza Kościołowi koreańskiemu poważny problem szybkiego przygotowania katechistów. W samym Seulu jest aż 8000 katechumenów.

• Wieczorem 6 lipca [1984] r. w katedrze we Frankfurcie nad Menem odbyło się spotkanie sławnych artystów różnych wyznań z wielu krajów świata, pod hasłem: "Artyści dla Chrystusa - ’84" W ten sposób artyści chcieli zamanifestować publicznie swo{-319-}ją przynależność do chrześcijaństwa. Moderator spotkania, Dieter Kürten, wyraził to zwięźle słowami: "Chcemy wspólnie wyrazić swą wiarę w Chrystusa".

• W ciągu pięciu lat wzrosło znaczenie religii wśród Amerykanów. Utrwala się przekonanie, iż religia w większym stopniu może się przyczynić do rozwiązania problemów światowych aniżeli osiągnięcia naukowe. Jest to wypowiedź instytutu George Gallupa, który niedawno przeprowadził w USA sondaż opinii publicznej w tej sprawie.

• "Religia jest oparciem, jakie winniśmy zapewnić naszym dzieciom" - są to słowa Sylwii, żony obecnego króla szwedzkiego Karola Gustawa, wypowiedziane do pewnego reportera. W podanym wywiadzie królowa powiedziała, że jej sześcioletnia córka Wiktoria uczęszcza codziennie do przedszkola kościelnego, a także oświadczyła, że razem ze swoimi dziećmi modli się codziennie przed udaniem się na spoczynek. Królowa domaga się również przyznania szkołom większej liczby godzin na nauczanie religii. Uważa ona, że "Bóg jest ostatecznym celem ludzkiego życia".

• Przedstawiciele dziesięciu krajów europejskich uczestniczyli w Varese, w północnych Włoszech, w 24 sesji międzynarodowego komitetu do spraw ministrantów. Poszczególni przedstawiciele krajowi ministrantów podali sprawozdania z terenu własnych krajów dotyczących działalności ministrantów. Międzynarodowy Komitet do spraw Ministrantów obchodzić będzie wkrótce 25-lecie swego istnienia.