Z Rzymu

• Dnia 5 grudnia [1983] r. Ojciec Św[ięty] przyjął na audiencji 30 wybitnych teologów z różnych krajów świata, członków Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Komisję utworzy! Papież Paweł VI 1969 r. na propozycję Synodu Biskupów. Za cel postawiono jej wspomaganie Stolicy Św[iętej], a szczególnie Kongregacji Doktryny Wiary, przy analizowaniu kwestii teologicznych większej doniosłości.

  W przemówieniu do uczestników audiencji Jan Paweł II wyraził ubolewanie, że teologia jeszcze sobie nie przyswoiła w pełni nauki Soboru o godności ludzkiej oraz nie zastosowała jej odpowiednio w praktyce. Teologowie winni się czuć zobowiązani do pogłębiania teologicznych podstaw tego doniosłego zadania dzisiejszego chrześcijanina. Trzeba przypominać, że brak poszanowania praw i godności człowieka ma swe źródło w grzechach poszczególnych ludzi, a nie tylko w wadliwych strukturach państwowych i społecznych. Od władz cywilnych trzeba ustawicznie domagać się poszanowania sprawiedliwości i pokoju oraz praw człowieka. Kapłani i wierni mogą i muszą działać w ten sposób, by pomagać władzom w ożywianiu ducha sprawiedliwości. Powinniśmy być w pierwszych szeregach szlachetnej walki o prawa osoby ludzkiej.

  Humanistyczna tendencja do wyniesienia godności człowieka jest słuszna sama w sobie, ale niekiedy popełnia błąd; wtedy mianowicie, gdy chce usunąć w cień boskie pochodzenie człowieka i zatrzeć jego podobieństwo do Boga, boski obraz w jego duszy, gdyż zasadnicze podstawy godności osoby ludzkiej tkwią w historii zbawienia. Po Soborze Watykańskim ii usiłowano zaciemnić bezpośredni związek człowieka z Bogiem na korzyść fałszywego horyzontalizmu, który bierze pod uwagę tylko sprawy ludzkie. Taka tendencja pozostawia człowieka własnym jego silom, pozbawia go Ojca i Opatrzności, głosząc równocześnie śmierć Boga, śmierć Ojca. A między prawami człowieka a tajemnicą Chrystusa, który w samym sobie objawia człowieka, zachodzi ścisły związek.

• Zgodnie z utrwaloną już tradycją, Papież Jan Paweł II i w ubiegłym roku złożył dnia 8 grudnia w święto Niepokalanego Poczęcia NMP bukiet kwiatów u stóp statuy Matki Bożej na placu Hiszpańskim w Rzymie. Uroczystość odbyła się o godzinie 16. Podczas składania kwiatów przy pomnikach bohaterów narodowych wygłasza się często okolicznościowe przemówienia. Uczynił tak również Papież, ale z racji niezwykłego charakteru postaci, którą przedstawia posąg, Papież nie wygłosił mowy, lecz zaniósł modlitwę do Niepokalanej. Niepokalanej poświęcił też Papież przemówienie podczas audiencji generalnej dnia poprzedniego.

• 14 grudnia [1983] r., wchodzącego do sali audiencjonalnej Jana Pawła II powitał śpiewem chór greckich kleryków melodią typową dla Kościoła prawosławnego.

• 15 grudnia 1983 r. Ojciec Święty przyjął na audiencji uczestników spotkania na temat: Rok Święty a świat kultury. W spotkaniu uczestniczyli rektorzy, wykładowcy uniwersytetów, pisarze i pracownicy naukowi. W przemówieniu do nich Papież mówił, że człowiek zmierza ku ostatecznemu celowi. Szuka czegoś lub kogoś, kto uczyniłby go całkowicie i w pełni szczęśliwym, zaspokoił w pełni i na zawsze wszystkie jego niepokoje i aspiracje. A tym, który może zaspokoić człowieka spragnionego Absolutu, jest Chrystus. On wyzwala człowieka z niewoli grzechu, który jest odrzuceniem miłości, tzn. Boga, a tym samym i drugiego człowieka; jest to równocześnie degradacją samego grzesznika.

  Związek między religią, a zwłaszcza chrześcijaństwem, a kulturą jest widoczny szczególnie w historii narodów europejskich. Między religią a kulturą nie ma sprzeczności. "Wiara zakłada myślenie... czyi św. Augustyn. Wiara naświetla różne wartości kultury. Wierzący intelektualista służy całemu społeczeństwu; poprzez swój wkład ma udział w ewangelizacyjnym i proroczym posłannictwie Kościoła, staje się głosem tych, którzy nie mają głosu. Nie zamykajcie się w indywidualistycznym szukaniu prawdy" - zaapelował Ojciec Święty.

• Dyrekcja muzeum oraz biblioteka watykańska zorganizowała wystawę dokumentów i pamiątek dotyczących odsieczy Wiednia w toku 1683. Wystawę otworzył sam Ojciec Święty. Na wystawie można było obejrzeć między innymi rękopisy i starodruki, np. pisma sułtana Mahometa V z roku 1683, plany oblężenia Wiednia, pismo Jana III do papieża donoszące o odniesionym zwycięstwie i zaczynające się parafrazą słów Cezara, który doniósł senatowi o swoim zwycięstwie Veni, {62} vidi, vici. - "Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem". W przeróbce Jana III, króla chrześcijańskiego, zdanie to przybrało formę: Venimus, vidimus, Deus vicit. "Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył".

• Trzy papieskie kolegia kształcące kaptanów dla terenów misyjnych: Urbanianum, kolegium Kongregacji Rozkrzewiania Wiary i Świętych Piotra i Pawła, liczą w aktualnym roku akademickim 1983ł84 375 księży i 90 seminarzystów. Liczby te można w pewnym sensie uważać za rekordowe i stwarzają one nadzieję na stały wzrost powołań w przyszłości. Księża studenci wymienionych kolegiów pochodzą z 54 krajów świata: 29 z Afryki, 14 z Azji, 6 z kontynentu amerykańskiego, 4 z Europy i 2 z Oceanii. Wśród seminarzystów 65 jest z Afryki, 19 z Azji i 6 z Europy.

• Wraz z Papieżem-Polakiem na Watykan weszły niektóre zwyczaje z Polski. Między innymi ustawia się teraz na placu św. Piotra choinkę i szopkę bożonarodzeniową. Coraz częściej rozbrzmiewają na Watykanie melodie polskie. 21 grudnia chłopięcy chór tyrolski obok kolędy: Stille Nacht wykonał w obecności papieża również naszą kolędę: Przybieżeli do Betlejem pasterze.

• 22 grudnia obecni w Rzymie kardynałowie, członkowie konsystorza, Kurii rzymskiej oraz domownicy watykańscy złożyli Ojcu Świętemu życzenia świąteczne. Papież m.in. wezwał wszystkich do otwarcia serc Zbawicielowi. Aby nie stało się tak, że gdy Chrystus przyjdzie, nie zastanie nikogo z ludzi, bo wszyscy będą zajęci swoimi sprawami, czyli złudzeniami i niepokojami.

• Dnia 27 XII 1983 r. (dzień św. Jana Ewangelisty) Jan Paweł II odwiedził rzymskie więzienie Rebibbia. Dla więźniów odbywających tam karę Papież odprawił nabożeństwo - liturgię słowa. Ojciec Święty powiedział m.in., że misja Chrystusa, jakkolwiek dotyka zewnętrznych struktur ludzkich, zwraca się jednak przede wszystkim do wnętrza człowieka, tam gdzie mają swoje korzenie egoizm, nienawiść, skrzywienie moralne, które ze swej strony warunkują relacje ludzi oraz instytucji sądowniczych i społecznych, Chrystus przyszedł, aby wyzwolić człowieka z więzienia moralnego, w którym zamknęły go jego namiętności. Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu. I właśnie z tej niewoli pragnie On wyzwolić człowieka przez odkupienie. Prawdziwe więc wyzwolenie osiąga się w nawróceniu i oczyszczeniu serca, tzn. w tej zasadniczej przemianie ducha, umysłu i serca, której może dokonać tylko łaska Chrystusa. Nadzwyczajny Jubileusz, który teraz obchodzimy, zmierza przede wszystkim do tego celu: pobudzić serca do nawrócenia. Aby nas wyzwolić z tego więzienia, Chrystus przyszedł głosić ewangelię, poniósł śmierć i w końcu zmartwychwstał. To wyzwolenie jest korzeniem wszelkiego innego. Jeżeli łaska odkupienia wyzwoli człowieka z więzów jego winy, wtedy jakakolwiek nie byłaby jego sytuacja zewnętrzna, zaczyna on się cieszyć wewnętrzną wolnością, która jest źródłem każdej innej wolności.

  Ojciec Święty nawiązał do patrona dnia - św. Jana Ewangelisty, który przekazał nam niezwykle orędzie, oznajmiając, że Bóg jest miłością. Z tym właśnie orędziem - powiedział Papież przybyłem do was. Zachęcał więźniów, by niezależnie od swojej przeszłości z ufną pewnością zwrócili się do Boga, który ich kocha i niech się czują kochanymi przez Pana. Ojciec Święty życzył lepszego nowego roku więźniom tam obecnym i na całym świecie. Będzie on lepszy, jeśli w naszych sercach znajdzie się więcej miejsca dla Boga, który jest miłością.

  Więźniowie ofiarowali Papieżowi złotą tabliczkę z napisem: "Na pamiątkę szczęśliwego dnia". Papież zostawił w darze srebrny kielich dla kaplicy więziennej, a więźniowie otrzymali po obrazku i różańcu.

• Pod koniec wizyty w więzieniu Rebibbia Jan Paweł II spotkał się z Ali Agčą, który w 1981 r. dokonał zamachu na jego życie. Spotkanie trwało 25 minut. Spotkanie odbyło się w specjalnie zabezpieczonej celi, gdzie Agča odbywa dożywotnią karę. Do celi nikt nie był dopuszczony i nikt też nie był świadkiem rozmowy Ojca Świętego z Agčą. Jedynie pod koniec spotkania dopuszczono do celi fotoreporterów watykańskiego dziennika "L’Osservatore Romano" oraz kinooperatorów watykańskich i włoskiej telewizji. Dziennikarzowi, pytającemu o treść rozmowy z zamachowcem, Ojciec Święty miał odpowiedzieć: "To jest moim sekretem. Muszę także uszanować sekret innej osoby. Rozmawiałem z nim tak, jak się rozmawia z bratem, któremu przebaczyłem i który się cieszy moim zaufaniem".

• Po wizycie w męskim pawilonie więzienia Ojciec Święty udał się do oddalonego o jeden km pawilonu kobiecego. Do stu więźniarek, które wzięty udział w spotkaniu, Ojciec Święty wygłosił zaimprowizowane przemow1enie. Powiedział, że dzień tej wizyty pozostanie dniem historycznym w jego życiu jako człowieka, chrześcijanina, biskupa i biskupa Rzymu. Mówił, iż ze zrządzenia Opatrzności mógł spotkać swojego zamachowca {63} i powtórzyć mu swoje przebaczenie, jakiego mu udzielił zaraz po zamachu, a potem ogłoszonego publicznie.

  Wizyta Ojca Świętego z więźniarkami była niezwykle wzruszająca ze względu na obecność tam 18 małych dzieci poniżej 3 lat towarzyszących swym matkom. Jan Paweł nie potrafił ukryć swojego wzruszenia i powiedział o tym otwarcie. "Muszę wam powiedzieć, że czuję się bardzo głęboko wzruszony, widząc was i mając dla was kobiet specjalny szacunek, który wypływa z mojego nabożeństwa do Matki Chrystusa, zwłaszcza w tym okresie bożonarodzeniowym. Mając ten szacunek dla każdej kobiety, jestem głęboko wzruszony naszym spotkaniem, tą wizytą. Chcę dać wam wyraz tego szacunku w okresie bożonarodzeniowym, kiedy wszyscy spotykamy się przy żłóbku, przy Najświętszej Maryi Pannie, przy Dzieciątku Jezus. Spotkałem tutaj niektóre matki z dziećmi, to również jest jeszcze jednym powodem mojego wzruszenia".

Z Polski

• Podczas centralnego nabożeństwa dla górników w dniu św. Barbary ubiegłego roku w Katowicach dokonano poświęcenia dzwonów dla miejscowej katedry ufundowanych przez górników bawarskich.

• Toruń obchodził 750-lecie swego istnienia. Jubileusz uczczono m.in. zorganizowaniem Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej. Na zakończenie Tygodnia zaproszono ks. Prymasa Józefa Glempa. Najdostojniejszego Gościa przywitał w kościele Chrystusa Króla gospodarz diecezji chełmińskiej ks. bp Marian Przykucki. Przy bardzo licznym napływie wiernych ks. Prymas przewodniczył koncelebrowanej Mszy św., podczas której wygłosił też słowo Boże. Wdzięczny lud okazał swą radość z wizyty tak dostojnego Gościa złożeniem darów i śpiewem Sto lat oraz oklaskami. Po południu ks. Prymas wziął udział w części naukowej uroczystości, wysłuchując referatu w bazylice Św. Jana. Prelegentem był profesor Górski.

• 2 grudnia [1983] r. Sekretariat Prymasa Polski podał do wiadomości, że Ojciec Święty Jan Paweł II podniósł do godności biskupiej ks. kan. dra Stefana Moskwę, rektora seminarium duchownego w Przemyślu, ustanawiając go biskupem pomocniczym diecezji przemyskiej. Nominat otrzymał stolicę tytularną "Giromonte".

• W dniach 28e-29 grudnia [1983] r. odbyło się w Niepokalanowie sympozjum duszpasterzy młodzieżowych. W spotkaniu wziął udział ks. Prymas Józef Glemp, bp Władysław Bobowski z Tarnowa, około stu księży oraz kilka osób świeckich. Nie potrzeba podkreślać, że problemy dotyczące młodzieży są sprawami najwyższej wagi.

• W Gdańsku zapoczątkowano serię spotkań z młodzieżą, na których omawiane są istotne problemy kultury polskiej. Pierwsze spotkanie odbyło się w kościele p. w. Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego na Przymorzu w dniu 18 listopada 1983 r.

• Księża pallotyni obchodzili w ubiegłym roku 75-lecie istnienia i działalności na ziemi polskiej. Pierwsza placówka zgromadzenia pallotynów powstała 11 listopada 1907 r. w parafii Kochawina koło Lwowa. Jak wiemy, księża pallotyni rozwijają w Polsce dość ożywioną działalność wydawniczą. Szczęść im Boże!

Ze świata

• Żyjący na wygnaniu (w Hongkongu) chiński arcybiskup Kantonu Dominik Tang powiedział, że żadna wspólnota chrześcijańska nie może się uważać za katolicką, jeśli nie uznaje papieża za widzialną głowę Kościoła. Wypowiedź odnosi się do wysiłków rzędu chińskiego zmierzających do oderwania katolików chińskich od jedności z Rzymem, tj. z Ojcem Świętym. Arcybiskup Tang spędził 22 lata w więzieniu chińskim; na wolność wyszedł dopiero w 1980 roku.

• Matka Teresa z Kalkuty założyła już 223 placówki swego zgromadzenia zakonnego: Misjonarek Miłości Bliźniego. Liczba sióstr tego zgromadzenia na całym świecie wynosi 1576.

• Ateizm jest obecnie uznawany jako oficjalna doktryna państwowa w 30 krajach.

• Jako najbardziej znane sanktuaria na świecie wymienia się: Lourdes, Fatima, Częstochowa, Kevelaer (RFN), Santiago da Compostella (Hiszpania) i Mariazell (Austria).

• Malawi - państwo w centralnej Afryce - liczy 6 milionów mieszkańców. Liczba katolików wynosi jeden milion. Wzrasta nie tylko liczba chrztów, lecz również liczba powołań kapłańskich. Kraj jest podzielony na 7 diecezji.

• 13 września 1983 r. w Pakistanie powstał klasztor karmelitanek bosych. Pakistan pozwala prze{-64-}bywać w swoich granicach tylko zakonnicom pochodzenia azjatyckiego. Dlatego na usilną prośbę biskupa Lahore, Armando Trinidade, do Pakistanu przybyły siostry karmelitanki z innych krajów azjatyckich. Zakon karmelitanek bosych liczy obecnie 827 klasztorów w 72 krajach.

• Dnia 7 grudnia 1983 r. porywacze zwolnili uprowadzonego poprzednio brata prezydenta Kolumbii. Godne podkreślenia jest, że o zwolnienie jego oraz innych porwanych osób apelował Jan Paweł II dnia 4 grudnia [1983] r. podczas modlitwy "Anioł Pański".

• Na początku grudnia [1983] r. odbyły się w Hongkongu obrady katolickiego laikatu Azji. W spotkaniu wzięło udział 100 przedstawicieli różnych krajów. Przedstawiciel Korei Południowej oznajmił, że w jego kraju corocznie przybywa 100 tysięcy ochrzczonych. W całym kraju trwają przygotowania na przyjęcie Papieża, który przybędzie na 200-lecie chrześcijaństwa w Korei. W czasie obrad uświadomiono sobie, że długa jeszcze jest droga do pełnego równouprawnienia kobiet z mężczyznami w Azji.

• Ojcowie kapucyni otworzyli na Madagaskarze nowe leprozorium. Szpital prowadzi o. Stefan Scangella, który jest też lekarzem.

• Tajlandia posiada 48 milionów ludności. Katolików jest tam 200 tys. Wiernym służy 10 biskupów, w tym 9 miejscowych, oraz 430 księży (ponad połowa miejscowych), 350 zakonników z 14 zgromadzeń (w większości obcokrajowcy) i 26 zgromadzeń żeńskich (około 1000 sióstr). W seminarium kształci się 1200 kleryków.

  Chrześcijaństwo zaszczepili w tym kraju przed 400 laty kupcy portugalscy. Miejscową hierarchię stworzono przed 20 laty i odtąd datuje się większy wzrost nawróceń.

• Na 5 milionów mieszkańców Hongkongu katolików jest 265 tys. Liczba ta obejmuje 340 księży (144 Chińczyków) 80 braci zakonnych, 760 sióstr (460 Chinki). Katolicy mają 200 szkól i 15 klinik obsługiwanych przez siostry zakonne.

• Panująca w Mozambiku susza doprowadziła do śmierci kilku tys. osób. Taki sam los zagraża dalszym 700 tys. Sytuację pogarsza wojna domowa. Partyzanci w tym samym czasie, gdy umierają ludzie z głodu, zniszczyli 200 magazynów żywnościowych oraz wiele samochodów koniecznychdo transportu żywności. Teraz, kiedy spadł wreszcie deszcz, okazało, się, że nie ma ziarna do siewu.

• Biskupi libańscy oświadczyli dnia 13 grudnia ub. r., że trwająca już 9 lat wojna w ich kraju nie jest wojną libańską, lecz jest wojną innych ludzi prowadzoną w Libanie.

• W Korei Południowej trwa wędrówka relikwii bł. Andrzeja Kima, który jest jednym ze 103 męczenników mających być kanonizowanymi przez Papieża podczas jego wizyty w tym kraju zapowiedzianej na maj [1984] r.

• Po 110 latach nauczania antyklerykalnego i laickiego oraz po przeszło 40 latach formacji o kierunku dogmatycznego marksizmu fakultet nauk politycznych i społecznych na państwowym uniwersytecie w stolicy Meksyku włączył po raz pierwszy oficjalnie do swego programu nauczania wykłady na temat Kościoła w Ameryce Łacińskiej. Wykłady prowadzi dominikanin, jeden z nielicznych księży pracujących na uniwersytecie.

• Biskupi chilijscy wydali 16 grudnia 1983 r. oświadczenie, że nie mogą przystępować do Komunii św. ci, którzy stosują tortury, współdziałają w ich stosowaniu lub nie przeciwstawiają się ich stosowaniu, gdy mogą to uczynić. Biskupi wezwali też do zreformowania tajnej policji tak, by stała ona na straży praw człowieka i jego godności. Ponadto domagają się przywrócenia pełnej demokracji i powrotu do kraju wszystkich emigrantów.

• W Wenezueli na wzgórzu obok miasta Trujillo 22 grudnia 1983 r. poświęcono wielkich rozmiarów (46 m wysokości) statuę Matki Bożej Pokoju. Papież w przesłanym z tej okazji orędziu telewizyjnym wezwał, by statua była symbolem i ośrodkiem działania na rzecz pokoju oraz centrum nieustannej modlitwy o pokój i pojednanie; centrum podejmowanych inicjatyw pokojowych i sprawiedliwości.