Kronika

Z Rzymu

  • Ze względu na nowe wymagania duszpasterskie działalność dotychczasowej Kongregacji Sakramentów i Kultu Bożego podzielono między Kongregację Sakramentów i Kongregację Kultu Bożego. Ojciec Św[ięty] zapowiedział, że pełniejsza struktura obu kongregacji zostanie ukształtowana w ramach przygotowywanej reorganizacji urzędów Kurii Rzymskiej. Wiceprefektem obu nowych kongregacji mianowany został ks. apb Augustyn Mayer, dotychczasowy sekretarz Kongregacji Zakonów i Instytutów Świeckich.

  • Prezydent Republiki Portugalskiej, Antonio Eanesz, podpisał 23 IV [1984] r. ustawę o dopuszczalności przerywania ciąży, uchwaloną kilka miesięcy temu przez parlament. W przemówieniu telewizyjnym do narodu prezydent przedstawił motywy swojej decyzji: powiedział, iż osobiście jest przeciwny przerywaniu ciąży, które dla religii pozostanie zawsze nielegalne i godne potępienia, podejmuje jednak tę decyzję ze względów politycznych, by uniknąć kryzysu rządowego. Partie polityczne bowiem sprzeciwiły się propozycji prezydenta poddania ustawy pod referendum narodowe. Owa ustawa przewiduje dopuszczalność przerywania ciąży w wypadku zaistniałego gwałtu, zagrożenia życiu matki i zniekształcenia płodu.

    Kościół w Portugalii wielokrotnie wypowiadał się przeciw uchwalonej przez parlament ustawie, krytykując politykę parlamentu i rządu. W niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego, w przeddzień decyzji prezydenta, patriarcha Lizbony, kard. Ribeiro, ostro skrytykował postępowanie rządu premiera Mario Suareza, który - jak to określił - stara się zajmować opinię publiczną problemami drugorzędnymi i intrygami pałacowymi, by zdobyć władzę, a nie czyni wysiłku w celu rozwiązania podstawowych problemów szerokich warstw społeczeństwa. Kardynał Ribeiro skrytykował także zestaw programowy telewizji portugalskiej, która - jak powiedział - apologizuje przemoc, pornografię, rozwody i cudzołóstwo. Wezwał wiernych do głosowania w przyszłych wyborach przeciwko tym, którzy zaaprobowali tekst nowej ustawy o dopuszczalności przerywania ciąży.

  • W dniach od 24 IV - 5 V [1984] r. obradowała w Rzymie Rada UNICEF, która z ramienia Organizacji Narodów Zjednoczonych zajmuje się problemami dzieci. W Radzie uczestniczyło 400 delegatów z 41 krajów. Prezydent Wioch, Sandro Pertini, w liście przesianym do Rady podkreślił, że śmierć 40 000 dzieci dziennie z głodu lub na skutek różnych chorób jest skandalem naszej epoki, której żadną miarą nie można usprawiedliwić. D. Gent, dyrektor wykonawczy UNICEF, w sprawozdaniu przekazał dramatyczną wiadomość, że nie tylko 40 000 dzieci umiera dziennie z głodu na świecie, ale następnych 40 000 staje się niepełnosprawnymi i to na stale. W rejonie Sahelu co piąty człowiek jest niedożywiony. Zadaniem aktualnym UNICEF jest ratowanie 20 000 dzieci z liczby 40 000 umierających codziennie. Sumieniu ludzkości pozostawia się te nie objęte przez UNICEF dzieci i ludzkość ma obowiązek je ratować.

    Sesja poświęcona była programowi, który potrafiłby zapewnić życie dzieciom w Trzecim Świecie, a zwłaszcza w obecnym krytycznym momencie trwającej posuchy w 11 krajach afrykańskich.

    26 kwietnia Rada wykonawcza UNICEF została przyjęta przez Jana Pawła II, który w przemówieniu do obecnych zaznaczył, że Kościół stoi zawsze po stronie życia, a zatem po stronie dzieci, które są nadzieją i przyszłością rodziny ludzkiej. Dla Kościoła dziecko jest żywym znakiem życia i nadziei objawionej w Jezusie Chrystusie, który utożsamiał się z dziećmi i postawił je w sercu Królestwa Bożego. Papież oświadczył, że jednym z największych skandali naszego świata, szczycącego się wielkim postępem technicznym i naukowym, jest fakt, że tyle dzieci tak bardzo cierpi, że są one jako pierwsze dotknięte kryzysem gospodarczym. Skandalicznym jest również podział na dzieci, które mają za dużo i na dzieci, które głodują. Sytuacja powinna poruszyć sumienie każdego człowieka, każdego narodu, a zwłaszcza osób odpowiedzialnych za życie państw.

    Ojciec Św[ięty] skierował gorący apel do innych rodzin, aby otwarły swoje domy dla dzieci potrzebujących tymczasowej lub stałej opieki. Równocześnie zaapelował do władz o wypracowanie odpowiedniego prawodawstwa w sprawie adopcji czy powierzania dzieci.

  • Około 60 000 młodzieży z różnych krajów uczestniczyło na zakończenie Jubileuszowego Roku Odkupienia w tegorocznej Drodze Krzyżowej przy rzymskim Koloseum, miejscu męczeńskiej śmierci wielu wyznawców Chrystusa z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Animatorami tego spotkania byli Matka [220]Teresa z Kalkuty i Brat Roger Schutz, przeor ekumenicznej wspólnoty w Taizé.

    Przy VI stacji, upamiętniającej uczynek miłosierdzia św. Weroniki, rozważanie poprowadziła Matka Teresa, która skupiła uwagę na pytaniu: - Kim jest Jezus dla mnie?

    - Jezus jest Słowem, które stało się Ciałem, jest Chlebem życia. Jezus - Słowem do głoszenia, Prawdą do wypowiedzenia. Jezus jest Światłem do zapalenia, jest Życiem do przeżycia, Miłością do kochania, Pokojem do dania. Jezus jest głodnym do nakarmienia, spragnionym do napojenia, jest nagim do przyodziania, bezdomnym do przygarnięcia. Jezus jest chorym do zaopiekowania się nim. Jezus jest trędowatym, któremu trzeba obmyć rany, jest niepełnosprawnym do towarzyszenia mu. Jezus jest dzieckiem do objęcia, Jezus jest narkomanem do wsparcia, jest prostytutką do wyciągnięcia z niebezpieczeństwa i do pomocy. Jezus jest więźniem do odwiedzenia, jest starcem do obsłużenia.

    Dla mnie - mówiła na zakończenie Matka Teresa - Jezus jest moim Bogiem, moim Oblubieńcem, jest moim życiem, jest moją jedyną miłością. Jezus jest wszystkim we wszystkim, jest moją codziennością.

    Brat Roger poświęcił swoje rozważanie stacji XII: śmierć Jezusa na krzyżu. Obok niego stało kilkuletnie dziecko, którego obecność sam wyjaśnił w trakcie przemówienia.

    - W świecie - mówił m.in. Br. Roger - niewinność najmłodszych jest tak często raniona, kiedy ich najszczersze intencje są zniekształcane, kiedy ich miłość jest odrzucana. Jest to dziecko, które żyło w Haiti, w dzielnicy nędzy, dziecko, które nie miało nic, ani nawet lichego ubrania, nalegało:

    - Weź mnie ze sobą!

    Dokoła niego inne dzieci mówiły:

    - Nie ma mamy, nie ma taty!

    W tamtej dzielnicy w licznych twarzach dostrzegało się każdego dnia odbicie Chrystusa, który obecnie żyje w chwale Boga, jest jednocześnie w agonii dzisiaj i jutro i będzie aż do końca świata. Aby zrozumieć śmierć Jezusa na krzyżu, jest bardzo ważne mieć nade wszystko świadomość, że On jest zmartwychwstały i że w każdej chwili przychodzi spotkać nas takich, jacy jesteśmy. On jest dla tych, których pogarda i przemoc, pełna nienawiści, zmusza do przechodzenia przez śmierć na co dzień.

  • Tysiące chrześcijan i prawosławnych z różnych stron świata uczestniczyło w tegorocznej procesji paschalnej w Niedzielę Palmową w Betfage na Górze Oliwnej do kościoła św. Szczepana na starym mieście Jerozolimy. W bieżącym roku Wielkanoc wypadła równocześnie dla katolików i prawosławnych, ponieważ zbiegła się jej data w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim.

  • Podczas jubileuszu sportowców w Rzymie z udziałem Jana Pawła II sportowcy i działacze sportowi z różnych krajów podpisali "Manifest Sportowców", czyli wielką kartę moralnych zasad i duchowych wartości, jakie cywilizacja ludzka wyraża w tej dziedzinie życia. W homilii na stadionie olimpijskim w Rzymie Ojciec św. przypomniał 80-tysięcznej rzeszy sportowców jubileuszowy Manifest: "Wy sami w «Manifeście Sportowców», który wystosowaliście z okazji obecnego jubileuszu, stwierdzacie uroczyście, że sport jest na służbie człowieka, a nie człowiek na służbie sportu, zatem godność osoby ludzkiej stanowi cel i miarę oceny wszelkiej ludzkiej działalności. Sport jest rzetelną, szlachetną konfrontacją, miejscem spotkania, więzią solidarności i przyjaźni. Sport może być autentyczną kulturą, gdy środowisko, w którym się go uprawia i gdzie dokonują się doświadczenia, jest otwarte i wrażliwe na wartości ogólnoludzkie i powszechne, celem osiągnięcia równowagi w rozwoju człowieka we wszystkich jego wymiarach, a ponadto mówicie, że sport ze względu na swą uniwersalność staje się na płaszczyźnie międzynarodowej środkiem braterstwa i pokoju, i że pragniecie zobowią2ać się do takiego działania, by był on dla ludzi, dla świata skutecznym narzędziem pojednania i pokoju".

  • Ojciec Św[ięty], przyjmując na audiencji członków technicznej komisji Europejskiej Unii Radiofonii, obejmującej 153 stacje radiowe i telewizyjne z kilkudziesięciu krajów, wyraził wdzięczność za pomoc i współpracę udzielaną radiostacji watykańskiej ze strony Unii. Na zakończenie swego przemówienia oświadczył, że Kościół uważa za swe zadanie przypomnienie ludziom o ich godności przez niestrudzone głoszenie Ewangelii pokoju oraz dawanie świadectwa prawdzie i służenie braciom. Na mocy tego mandatu zachęcił pracowników społecznego przekazu, aby w swej działalności byli sługami prawdy, obrońcami wolności i budowniczymi pokoju.

  • Rząd włoski złożył oficjalną wizytę Papieżowi Janowi Pawłowi II w dniu 21 maja. Na audiencję do Watykanu przybyli: prezydent Włoch Sandro Pertini, premier rządu Betino Craxi i minister spraw zagranicznych Julio Andreotti wraz z innymi osobami. Rozmowy odbyły się w bardzo serdecznej atmosferze. Najpierw Ojciec św. rozmawiał z prezydentem przez 45 minut, potem przyłączył się premier i minister spraw zagranicznych, a wreszcie towarzyszące im osoby.

    [221]W przemówieniu Ojciec Św[ięty] przypomniał wizyty prezydenta Pertiniego przed trzema laty złożone mu w szpitalu po zamachu na jego życie, a następnie wyraził szczere uczucia papieża z dalekiego kraju wobec narodu włoskiego, którego przedstawiciela oficjalnie przyjmuje. Dziedzictwo cywilizacji, kultury

    i sztuki starożytnej, złączonej z chrześcijaństwem, przyciąga do narodu włoskiego spojrzenie innych narodów. Sam Papież w latach szkolnych żywo interesował się i kochał Italię, a dziś jako Biskup Rzymu

    i Prymas Włoch wyraża uznanie dla wartości cechujących naród włoski, które są zakorzenione w tradycji chrześcijańskiej. Ojciec Św[ięty] podkreślił znaczenie nowego konkordatu i życzył, by w przyszłych latach dobre stosunki pomiędzy instytucjami religijnymi i cywilnymi coraz bardziej przyczyniały się do postępu, obrony życia, godności człowieka, do udzielania pomocy potrzebującym, ubogim, tym, którzy cierpią w różnych stronach świata z powodu głodu i innych klęsk żywiołowych, by przyczyniały się do obrony pokoju i praw człowieka, wolności i sprawiedliwości, do tego wszystkiego, co czyni sprawiedliwą i wielką, godną miłości i poświęcenia ojczyznę wioską.

    Prezydent Pertini skierował do Ojca Św[iętego] bardzo serdeczne słowa szacunku i szczerej przyjaźni istniejącej między Wiochami a Stolicą Świętą, potwierdzoną przedłużeniem układów laterańskich w r. 1946 przez Zgromadzenie Konstytucyjne. Nawiązał też do ojczyzny Jana Pawła II, mówiąc: "Będę wyrazicielem uczuć wszystkich Włochów, jeżeli dołączę wyrazy naszej głębokiej solidarności dla Jego wspaniałej Ojczyzny, dla Polski, zjednoczonej z moim krajem wiekopomnym losem walk i cierpień, suwerenności narodowej i wolności". Dalej prezydent wspomniał o zagrożeniu nuklearnym w świecie, o głodzie panującym w wielu krajach, o stosowaniu represji, o tym, że Papież z ogromną wrażliwością, przy każdej okazji, przypomina o ogromie niebezpieczeństwa dla świata i że z niestrudzonym wysiłkiem podejmuje podróże apostolskie w służbie pokoju i porozumienia wśród ludzi, za co w imieniu całego narodu włoskiego wyraża głęboki podziw.

    Prezydent Włoch ofiarował Ojcu Św[iętemu] monstrancję z XIII wieku.

  • 19 V Jan Paweł II przyjął na audiencji przewodniczącego Rady Państwa, prof. Henryka Jabłońskiego, który przybył do Włoch z delegacją kombatantów na obchody 40 rocznicy zwycięskiej bitwy o Monte Cassino. Po wizycie u Papieża prof. Jabłoński odbył rozmowę z kard. Agostino Casarolim. Przewodniczącemu Rady Państwa towarzyszył w spotkaniach w Watykanie ambasador PRL we Włoszech E. Wojtaszek. 17 maja polska delegacja złożyła, wieniec na grobach polskich żołnierzy na Monte Cassino.

Z Polski

  • W krakowskiej Bazylice Mariackiej w dniu 17 kwietnia Rzemiosło Polski obchodziło swoje święto. Celebrans Ks. Kard. Franciszek Macharski powiedział między innymi w homilii: "Od z górą siedmiuset lat rzemiosło krakowskie, zorganizowane w różnych cechach, związało się z tym kościołem. Jakże znaleźć można wspanialszy pomnik rzemiosła, polskiego rzemiosła, niż ten tryptyk wykonany przez Wita Stwosza?... To wielkie dzieło jest równocześnie dobitnym przykładem, jak człowieka uszlachetnia i bardziej ludzkim czyni Chrystus - Odkupiciel człowieka - i Kościół, który Chrystus zostawił ludziom, aby być z nim wśród nich i dla nich zawsze obecnym".

  • W dniach 2-12 maja [1984] r. na Jasnej Górze trwała nieustanna modlitwa eucharystyczno-różańcowa w intencji dwudziestej pierwszej podróży apostolskiej Ojca Świętego na Daleki Wschód. Codziennie od godz. 6 do 14 przed Cudownym Obrazem odprawiano Msze święte, a następnie aż do godziny 21 trwała adoracja wystawionego w monstrancji Chrystusa. Siostry zakonne i grupy apostolskie czuwały na modlitwie przez całe noce przed Cudownym Wizerunkiem.

  • Dnia 3 maja na Jasnej Górze przy udziale Episkopatu Polski pod przewodnictwem Józefa Kardynała Glempa rozpoczęła się krucjata w obronie życia nienarodzonych. "Dzień trzeci maja - powiedział Ksiądz Prymas - jest dniem radości, nadziei, wdzięczności Panu Bogu... W takim to właśnie dniu czcimy Matkę [222]Bożą Królową Polski i pragniemy w tym dniu uprosić dla narodu szczególne łaski mocy, cierpliwości, nadziei, odwagi i męstwa". Po kazaniu Ksiądz Prymas odczytał milenijny Akt Oddania w macierzyńską niewolę miłości Maryi za wolność Kościoła.

  • 75-lecie miesięcznika "Ateneum Kapłańskie". Jedno z najstarszych czasopism teologicznych w Polsce, "Ateneum Kapłańskie", święci swój diamentowy jubileusz. Założycielem i pierwszym redaktorem tego miesięcznika był ks. Idzi Radziszewski, a wydawcą Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku. Pierwszy numer "Ateneum" ukazał się w 1909 roku. W latach 1932-1946, z przerwą w czasie okupacji, kierował nim ks. Stefan Wyszyński, późniejszy Prymas Polski.

    Uroczystości jubileuszowe odbyły się 10 maja we włocławskim seminarium z udziałem ks. kard. Józefa Glempa, Prymasa Polski, biskupów, przedstawicieli katolickich uczelni i wydawnictw. Na program uroczystości złożyły się: sesja naukowa, otwarcie okolicznościowej wystawy, akademia jubileuszowa i Msza św. dziękczynna, którą celebrował ks. kard. Franciszek Macharski, a kazanie wygłosił ks. kard. Józef Glemp.

    Odnotujmy z radością, że jeden z numerów "Ateneum Kapłańskiego" z roku 1971 został poświęcony postaci św. Maksymiliana Kolbego.

  • Wystawa Współczesnej Prasy Katolickiej w Polsce. Dnia 25 kwietnia w ramach Dni Kultury Chrześcijańskiej w Lublinie otwarto Wystawę Współczesnej Prasy Katolickiej. W Sali Akustycznej przy katedrze lubelskiej wystawiono w 19 gablotach 66 tytułów czasopism. Wystawa miała na celu zaprezentować: wypowiedzi Ojca Świętego Jana Pawła II do dziennikarzy, "L’Osservatore Romano" i pisma o charakterze międzynarodowym, pisma społeczno-kulturalne oraz urzędowe Episkopatu i Kurii Diecezjalnych, czasopisma, różne pisma katolickie i kalendarze. Hasłem wystawy było zdanie papieża Leona XIII: "Dobre pismo katolickie jest najskuteczniejszym lekarstwem na choroby naszych czasów".

    Wydawać by się mogło, że 66 tytułów prasy katolickiej w łącznym nakładzie 2 milionów egzemplarzy, to coś imponującego. Duże złudzenie. Wszystkich tytułów wyznaniowych w Polsce mamy 111, w tym katolickich 66, innych wyznań 45. Łączna ilość egzemplarzy całej prasy polskiej wynosi ponad 41 000 000. Daleko więc jeszcze do spełnienia się marzeń św. Maksymiliana Kolbego, aby prasa katolicka dotarła do rąk każdego, a nie tylko chrześcijanina.

    Cieszmy się z tego, co posiadamy, a resztę powierzajmy św. Maksymilianowi, którego słusznie uważamy za patrona wydawców i dziennikarzy.

  • Kapituła generalna zakonu Paulinów na zakończenie swoich obrad na Jasnej Górze powzięła uchwalę, by nowo obrany generał zakonu Ojców Paulinów w jej imieniu wniósł petycję do Stolicy Apostolskiej o beatyfikację Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

  • W parafii Błogie, diecezji sandomiersko-radomskiej, zbudowano kaplicę we wsi Radonia na pamiątkę Jubileuszowego Roku Odkupienia. Tamże 25 marca br. umieszczono kopię obrazu Matki Miłosierdzia czczonego w wileńskiej Ostrej Bramie. Jest to dar Warszawskiej Akademickiej Pielgrzymki Diecezjalnej. Obraz poświęcony przez Księdza Prymasa Józefa Kardynała Glempa; w uroczystości wzięli udział liczni wierni uczestnicząc we Mszy św. koncelebrowanej przez prowincjała karmelitów bosych o. Eugeniusza Morawskiego i innych kapłanów. Kazanie wygłosił ks. dr. J. Maj, kierownik akademickiej pielgrzymki z Warszawy.

  • Ojciec Święty Jan Paweł II otrzymał od dzieci "Order Uśmiechu". Inicjatywę ustanowienia podjęły polskie dzieci w roku 1967. Sześć lat potem order ten uzyskał aprobatę międzynarodową UNICEF, jednej z agend Organizacji Narodów Zjednoczonych. Wyróżnienie to otrzymało już 269 osób z 40 krajów. Pomysł ten rozpowszechnił się dzięki działaniu "Kuriera Polskiego". Przedstawia uśmiechnięte słońce.

  • [223]Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości ojców Kapucynów w Zakroczymiu podjął pracę nad wydaniem Słownika Biograficznego Katolickich Działaczy Trzeźwości (XIX-XX w.). Osoby, pragnące współpracować w tym zakresie z Ośrodkiem, mogą kierować swą korespondencję (pocztą poleconą) ze znakiem: "Słownik" pod adresem: Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości, ul. Świerczewskiego 32, 05-170 Zakroczym.

Ze świata

  • W sanktuarium maryjnym Loreto (Wiochy) odbył się pod koniec kwietnia międzynarodowy festiwal chórów. Komisja artystyczna dopuściła do udziału 21 chórów: 14 z różnych krajów świata oraz 7 włoskich. W dotychczas·zorganizowanych przeglądach, łącznie z tegorocznym, uczestniczyło 23 000 śpiewaków z 410 chórów 240 miast, 27 krajów czterech kontynentów.

  • Najbliższe spotkanie młodych organizowane przez ekumeniczną wspólnotę w Taizé odbędzie się w dniach od 28 XII 1984 do 111985 w Kolonii (RFN). Br. Roger, przeor wspólnoty ekumenicznej, podał tę wiadomość młodzieży przybyłej do Taizé w liczbie 10 000 z 14 krajów świata na obchody świąt Wielkanocy.

  • Europejska Wspólnota Gospodarcza prześle niezwłocznie do Afryki 13 000 000 dolarów na zakup artykułów pierwszej potrzeby dla ofiar suszy. Jest to część funduszu, który w całości wyniesie 75 000 000 dolarów i ma być przekazany dla rządu Etiopii, Ghany, Mauretanii i Senegalu. Każdy z tych krajów otrzyma 1 700 000 dolarów na zakup żywności, lekarstw i nasion siewnych. Kraje Europy zachodniej prześlą też wkrótce 190 000 ton zboża, a następnie 59 000 ton zostanie wysiłanych w ciągu bieżącego roku na łączną sumę 47 000 000 dolarów.

  • W 40 rocznicę zwycięstwa pod Monte Cassino, 18 maja, na polskim cmentarzu wojskowym na Monte Cassino została odprawiona Msza św. pod przewodnictwem ks. Józefa Kard. Glempa, Prymasa Polski. We Mszy św. wzięło udział kilka tysięcy byłych żołnierzy polskich, którzy przybyli na tę rocznicę do Włoch z różnych krajów świata, oraz pielgrzymi z Ojczyzny. 17 maja pielgrzymów polskich przyjął na specjalnej audiencji Ojciec Św. Jan Paweł II, któremu Ks. Prymas złożył najlepsze życzenia od wszystkich rodaków w przeddzień jego urodzin. 16 maja br. żołnierze ii Korpusu Armii Andersa złożyli wieńce przy pomnikach i tablicach pamiątkowych w Rzymie oraz uczestniczyli we Mszy w polskim kościele Św. Stanisława odprawionej w intencji Polski. Papieski Instytut Studiów Kościelnych zorganizował również w Rzymie wystawę społeczno-kulturalną o działalności II Korpusu Polskiego, ilustrującą wydawnictwa, szkolnictwo średnie i wyższe, organizacje społeczno-kulturalne, twórczość artystyczną, akcje kulturalno-oświatowe, życie religijne, uroczystości, dokumenty. Otwarcia wystawy dokonał Prefekt Kongregacji Kościołów Wschodnich, ks. Władysław Kard. Rubin, były żołnierz Armii generała Andersa. Ks. Prymas przybył do Rzymu via Paryż, gdzie 15 maja udzielił święceń kapłańskich dwom diakonom polskim z Seminarium Polskiego we Francji.

  • W ciągu ostatnich kilku lat liczba kandydatów do kapłaństwa w Ameryce Łacińskiej wzrosła o ponad 50%, w Afryce o 43, w Azji o 19, natomiast w Ameryce Północnej zmniejszyła się o 20. W Europie utrzymuje się na tym samym poziomie.

  • Katolicy w Kanadzie liczą 11 milionów i stanowią 45% mieszkańców tego kraju. W Kościele pełni posługę 236 biskupów, około 13 tys. kapłanów i około 40 tys. sióstr zakonnych.

Kronika 7/1984

[Rys. s. 222: Order Uśmiechu.]

Kronika 7/1984

[Rys. s. 222: Jan Paweł II przyjmuje od dziecka Order Uśmiechu.]