Z Rzymu

• 14 października w Bazylice św. Piotra w Rzymie Ojciec Święty Jan Paweł II przewodniczył koncelebrowanej Mszy św. ku czci 103 męczenników koreańskich kanonizowanych w maju [1984] r. podczas pobytu Papieża w Korei Południowej. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele hierarchii i wiernych Korei oraz z Francji, skąd przed wiekiem wyruszyło wielu misjonarzy do Korei. Przytaczamy kilka zdań z homilii Ojca Św[iętego]. Mówił on, że i dzisiaj w licznych regionach świata wielka liczba naszych braci i sióstr znajduje się w trudnych warunkach niezrozumienia, dyskryminacji, prześladowania, przemocy fizycznej i moralnej z powodu wiary w Chrystusa i to pomimo powszechnego twierdzenia, że zachowuje się zasadę wolności religijnej. W wielu krajach chrześcijanie i wyznawcy innych religii uznawani są za obywateli niższych kategorii. Patrzy się na nich podejrzliwie i pozbawia się ich podstawowej wolności. Chrześcijanie Są - pragną być - przykładnymi i lojalnymi obywatelami, gotowymi do współpracy według swoich możliwości na rzecz moralnego i obywatelskiego postępu ich krajów.

• Do kogo należy kosmos? Takie pytanie postawił Papież 30 naukowcom z 15 krajów świata, którzy na zaproszenie Papieskiej Akademii Nauk uczestniczyli w Tygodniu Studiów na temat wpływu badań kosmicznych na ludzkość. Odpowiedź może być tylko jedna - zaznaczył Ojciec Św[ięty]: Kosmos powinien służyć wszystkim, całej ludzkości. Zajmowanie przestrzeni kosmicznej winno być uregulowane przez sprawiedliwe układy międzynarodowe, a nowoczesna technologia kosmiczna nie powinna stać się narzędziem jakiegokolwiek imperializmu kulturalnego niszczącego autentyczną kulturę ludzi posiadających prawo do różnic, jakie wynikły w rozwoju historii ich narodów.

• Po raz pierwszy w historii Kościoła od 5-9 X odbyły się w Watykanie rekolekcje dla księży z całego świata pod hasłem powołanie do świętości. Wzięło w nich udział 70 biskupów i ok. 6000 kapłanów: 1000 z USA, 400 z Brazylii, 275 z Meksyku, ok. 600 z Wioch. Rekolekcje zorganizowało Międzynarodowe Biuro Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej w Rzymie.

• Jan Paweł II kontynuując podczas audiencji generalnych swoje rozważania oparte na encyklice Humane vitae Pawła VI, wygłosił wspaniale przemówienie dnia 3 X o świętości i odpowiedzialności świadomego rodzicielstwa. Wśród słuchaczy znalazła się półtoratysięczna grupa pielgrzymów polskich. Streszczając dla nich swoje przemówienie Ojciec św. zaznaczył, że w encyklice zawarte Są nie tylko zasady moralności małżeńskiej związanej z odpowiedzialnym rodzicielstwem, ale także duchowość życia małżeńskiego, przynajmniej w zarysie. Ta duchowość znajduje swoje źródło w Łasce Sakramentu Małżeństwa, który w pewien sposób konsekruje, poświęca małżonków, wprowadza do życia w świętości właściwej dla tego stanu. Łaska tego sakramentu wspomaga ludzkie siły małżonków, pomaga im przezwyciężyć ludzkie słabości. Encyklika wskazuje również, że sposoby szukania siły moralnej w życiu małżeńskim są podobne do tych, które okazują się skuteczne w całym życiu chrześcijańskim, a więc przede wszystkim modlitwa, sakrament pokuty, Eucharystia. Są to środki, które nam ofiarowuje Chrystus i Kościół, a żebyśmy mogli realizować powołanie do świętości w życiu małżeńskim. To powołanie jest owocem miłości, płynie z miłości i do miłości prowadzi. Chodzi tutaj o ludzką, prawdziwą miłość, która ma swoje źródło w miłości nadprzyrodzonej, tej, jaką Duch Święty rozlewa w sercach naszych jako dar. Trzeba, ażeby ta miłość nadprzyrodzona, dar Ducha św. i nasza ludzka miłość uległy syntezie w sercu i w życiu każdego z małżonków wspólnoty małżeńskiej i wspólnoty rodzinnej.

• Następnego dnia Ojciec Św[ięty] spotkał się z Rodakami i zaznaczył, że łączność z Polską, która się stale utrzymuje poprzez pielgrzymów przybywających do Rzymu, jest mu bardzo droga. Dwukrotne zaś odwiedziny Ojczyzny uświadomiły naszemu wielkiemu Rodakowi, wg jego własnego świadectwa, że Polacy potrafią być zdyscyplinowani, samorządni. Objawiło się to w olbrzymim, spontanicznym ładzie wielkich rzesz, milionów ludzi w różnych miastach, na drogach i ulicach. To także-jak przypuszcza Papież - przekonało Polaków w Ojczyźnie, że stanowią jedność moralną, że są jednym [380]narodem, że mają jedną tradycję, jedną kulturę, że są w tej swojej jedności głęboko związani z Kościołem katolickim. To wszystko wyraziło się właśnie w tym wielkim ladzie, który nie był sztuczny, utrzymywany silą, ale był spontaniczny, był wyrazem miłości i poszanowania wzajemnego.

• Najnowszy rocznik statystyczny Kościoła podaje, iż liczba kapłanów w świecie wynosi 408 945 (dane za rok 1982). W ciągu 10 lat od roku 1973 liczba zmniejszyła się o 24 144, natomiast liczba kleryków w wyższych seminariach duchownych wzrosła z 63 795 na 73 000. Największy spadek liczby kapłanów zanotowano w Europie. W r. 1982 wyświęcono 6 000 kapłanów. Instytuty zakonne miały ponad 9 000 nowicjuszy i ponad 16 000 nowicjuszek.

• Japoński książę Naruhito, syn następcy tronu i wnuk obecnego cesarza Japonii, został przyjęty na audiencji przez Ojca Św[iętego] 27 IX. Naruhito liczy 24 lata. Po ukończeniu uniwersytetu w Tokio odbywa teraz studia specjalistyczne w Oxfordzie w Anglii.

• "Idźcie za Chrystusem, albowiem wiecie, kim On jest. Ludzie przyjdą do was, aby z waszego przykładu życia, ze sprawowanych przez was obrzędów świętej Liturgii, owoców waszych badań naukowych poznać, doświadczyć, zobaczyć, kim jest Jezus Chrystus". Takie m.in. zdanie skierował Ojciec Św[ięty] Jan Paweł II w przemówieniu do około 250 opatów benedyktyńskich.

Z Polski

• Episkopat Polski liczył w październiku 84 członków. W skład jego wchodziło: 2 kardynałów, 4 arcybiskupów metropolitalnych, 1 arcybiskup tytularny, 16 biskupów rezydencjalnych, 4 administratorów apostolskich, 2 administratorów diecezji oraz 62 biskupów pomocniczych.

• Naród czci pamięć swoich wielkich synów. 15 września w Andrzejewie (diec. łomżyńska) poświęcono pamiątkową tablicę ku czci Prymasa Tysiąclecia. Tablicę wmurowano w ścianę kościoła pw. Wniebowzięcia NMP, w którym ojciec zmarłego Kardynała pracował jako organista.

• W kościele św. Pawła w Lublinie odsłonięto 18 września tablicę pamiątkową ku czci zmarłego w tym mieście najwybitniejszego poety polskiego z epoki renesansu - Jana Kochanowskiego.

• W naszym kraju przez wiele lat po wojnie nie budowano nowych kościołów; napotykano zbyt wiele trudności. W ostatnich latach poprawiło się w tym względzie nieco. Wierni korzystają z możliwości nadrobienia zaniedbań. Wśród wielu miejscowości również Trzebiel w diecezji gorzowskiej przeżyła swoją radość. Ks. bp Wilhelm Pluta 30 września konsekrował tam nowo wybudowany kościół pw. NMP Królowej Polski.

• Pod koniec września w kościele św. Maksymiliana Kolbego w Krakowie-Mistrzejowicach zorganizowano XIV "Sacrosong" pod hasłem: "Ku cywilizacji miłości". Jest to forma docierania do społeczeństwa, głównie do młodzieży, poprzez piosenkę religijną przekazującą wartość wiary.

• Dwieście lat działało w Warszawie Zgromadzenie Pań Kanoniczek Kapituły Warszawskiej przebywających przy kościele św. Jędrzeja, zburzonym już po wojnie. 8 października br. ostatnia z żyjących dziś kanoniczek, Maria lmmakulata, przekazała Prymasowi Polski archiwum konwentu i Złoty Order swego Zgromadzenia. Jest on szczerozłoty, ozdobiony figurką Matki Bożej Niepokalanej, a w otoku maltańskiego krzyża widoczne są herby: dwa Orly Polskie i dwie Litewskie Pogonie.

• 30 września na Jasnej Górze robotnicze delegacje z całej Polski (około 20 000 osób) uczestniczyły w Dniu Skupienia Świata Pracy, zorganizowanym przez Komisję Episkopatu Polski do spraw Duszpasterstwa Ludzi Pracy.

• [380]Ponad 600 dzieci z diecezji katowickiej i warszawskiej gościło w Holandii na zaproszenie Fundacji "Hart voor Polen" (Serce dla Polski). Na przyszłe wakacje przyjadą do Polski dzieci holenderskie.

• Ks. Wacław Bliziński wiele zdziałał dobrego. Jego imię związane jest w świadomości starszego pokolenia z Liskowem, gdzie ks. Bliziński rozwijał swą dobroczynną działalność. 21 października minęło 40 lat od jego śmierci. Parafianie z wdzięcznością wspominają swego ofiarnego duszpasterza.

• Zgromadzenie Księży Marianów obchodziło 75 rocznicę odnowy, dokonanej w roku 1909 przez ks. Matulewicza. Założycielem zgromadzenia był S[ługa] Boży Stanisław Papczyński w XVII wieku. Główne uroczystości odbyły się w Górze Kalwarii, przy grobie Założyciela.

• W Klubie Inteligencji Katolickiej w Warszawie redaktor S. Wilkanowicz i o. Jacek Salij, dominikanin, wygłosili referaty na temat "Duszpasterstwo a prasa". Główne tezy: Prasa katolicka ma integrować dążenia duszpasterskie do przemiany obyczajów i pobudzania rozwoju kulturalnego. Ale jednak może jedynie dopomagać działaniu duszpasterskiemu, chociaż nie może zastąpić przepowiadania Słowa Bożego.

• Ksiądz Prymas, Kardynał Józef Glemp uroczyście otworzył Dom Studenta Polskiego w Paryżu, im. Jana Pawła II. Jest to placówka łącząca w sobie zadania hotelu dla młodzieży studiującej w stolicy Francji z celami ośrodka duszpasterskiego.

• W tym roku upływa 700 lat od przybycia franciszkanów (braci mniejszych konwentualnych) w roku 1284 do Legnicy. Pracowali tam aż do roku 1522, gdy kościół przejęli protestanci. Powrócili do Legnicy dopiero po ii wojnie światowej w roku 1947. W kaplicy-mauzoleum (dawne prezbiterium) są grobowce książąt piastowskich z linii legnickiej. Obecnie franciszkanie pracują w parafii Św. Jana Chrzciciela, utworzonej przy kościele klasztornym. W parafii prowadzą duszpasterstwo ogólne i grupowe: wśród ruchów takich jak Świecka Rodzina Franciszkańska oraz Rycerstwo Niepokalanej (ok. 700 osób). Tam też istnieje Niższe Seminarium Ojców Franciszkanów, przygotowujące przyszłych kapłanów zakonnych. Uroczystości jubileuszowe odbyty się w okresie od 23 IX do 4 X. Na zakończenie przybyli: Ks. Arcybiskup-Metropolita Henryk Gulbinowicz, Ks. Biskup Tadeusz Rybak, O. Błażej Kruszyłowicz (Wikariusz Generalny Zakonu), prowincjałowie franciszkańscy, liczne duchowieństwo diecezjalne i zakonne oraz tłumy wiernych. Udział chórów: parafialnego i górniczego, pokazy filmowe, wystawa o św. Franciszku z Asyżu - uświetniły obchody jubileuszowe.

• W niedzielę 14 X [1984] r. odbyty się w Białymstoku główne uroczystości na zakończenie obchodów jubileuszowych ku czci św. Kazimierza z okazji 500 rocznicy jego śmierci. Uroczystości odbyły się przy nowo budującym się kościele pod wezwaniem Św. Kazimierza w dzielnicy Dziesięciny. W koncelebrze uroczystej sumy o godz. 11:00 przewodniczył ks. kard. Franciszek Macharski, a Słowo Boże wygłosił Ks[iądz] Prymas. Na wstępie telegram nadesłany przez Ojca Św[iętego] odczytał ks. bp Edward Kisiel. W uroczystości brali też udział: ks. bp Bronisław Dąbrowski, Sekretarz Episkopatu, oraz ks. abp Henryk Gulbinowicz z Wrocławia i wielu biskupów. Mimo niezbyt sprzyjającej pogody pada! deszcz - wiernych zgromadziło się ponad 25 tysięcy.

  Ks[iądz] Prymas przypomniał w homilii ten szczegół, że kiedy po przeszło stu latach otworzono trumnę św. Królewicza, znaleziono w niej pergamin z odmawianą codziennie przez Świętego za życia modlitwą-hymnem w języku łacińskim, a która w polskim tłumaczeniu odpowiada śpiewanej przez nas pieśni: "Już od rana rozśpiewana chwal, o duszo, Maryję".

Ze świata

• W dniach 5 i 7 października Jan Paweł II odbył duszpasterską podróż po Italii i południowej Kalabrii. Jest to najuboższa część Włoch. Między innymi był też w Catanzaro. Do wiernych powiedział, że zadaniem Kościoła nie jest rozwiązywanie problemów natury ekonomicznej i technicznej społeczeństw. Jednak stawiając człowieka w centrum świata jako stworzonego i odkupionego przez Boga, przypomina władzom o ich obowiązkach wobec człowieka oraz podkreśla godność osoby ludzkiej i jej prawa do czynnego uczestnictwa w publicznych rządach. Kościół przypomina i nalega na władze, by wszystkim ludziom zapewniły mieszkania, godne utrzymanie, a młodzieży możność utworzenia własnej rodziny.

  Po homilii Ojciec Św[ięty] dokonał koronacji Matki Bożej z Ponto. Wśród licznych darów, jakie złożono Ojcu Św[iętemu] z tej okazji, były też szaty liturgiczne przeznaczone dla Polski.

• [382]III Konferencja Kościołów Europejskich, utworzona ze 115 Kościołów protestanckich i prawosławnych, a także z członków Rady Konferencji Episkopatów europejskich Kościoła katolickiego obradowała w pierwszych dniach października w Riva del Garda w północnych Włoszech. W spotkaniu wzięło udział 40 biskupów katolickich, m.in. bp Alfons Nossol, ordynariusz opolski, i 40 hierarchów innych Kościołów chrześcijańskich. Przewodniczył angielski kardynał Hume z Londynu. Aktualnym przewodniczącym Kościoła Europejskiego jest pastor Appel z Francji, wiceprzewodniczącymi prawosławny metropolita Miry Aleksy oraz anglikański biskup Oxfordu Chryzostom.

• Komisja Episkopatu Hiszpanii do spraw Społecznych opublikowała 25 IX deklarację na temat kryzysu społecznego i ekonomicznego, z którym związany jest także głęboki kryzys wartości moralnych i etycznych, który powoduje brak solidarności między grupami społecznymi. Biskupi apelują do wiernych, do władz publicznych i ekonomiczno-społecznych, by dla dobra wspólnego, przezwyciężając interesy szczegółowe, zaangażowali się w pracę na rzecz najuboższych, zwłaszcza bezrobotnych i rencistów znajdujących się w trudnej sytuacji. Istnieje nagląca potrzeba głębokich reform społecznych, zmierzających do nowego, sprawiedliwego porządku ekonomiczno-społecznego.

• Arcybiskup Zagrzebia, kard. Franio Kucharič, skierował apel do wszystkich biskupów, księży i wiernych Chorwacji, ażeby 13 tygodni następujących po zakończeniu Kongresu Eucharystycznego w Marie Bistrica (8-9 IX), czyli do Świąt Bożego Narodzenia, poświęcili uwagę w duszpasterstwie na duchowe zgłębianie, aktualizowanie i praktykowanie nauki zawartej w programie Kongresu, jako wyraz wdzięczności za 13 wieków chrześcijaństwa w Chorwacji.

• Socjalistyczny rząd Malty wydał rok temu ustawę o wywłaszczeniu dóbr ruchomych i nieruchomych Kościoła z wyłączeniem miejsc kultu. Episkopat odwołał się do Sądu Konstytucyjnego, który ogłosił, że ustawa narusza prawo konstytucyjne gwarantujące wolność sumienia, ponadto narusza dwa inne paragrafy Konstytucji zabraniające dyskryminacji i wywłaszczania bez odszkodowania. Między rządem i Kościołem na Malcie toczy się również spór w sprawie opodatkowania 8 szkół katolickich, co praktycznie oznaczałoby ich likwidację. Sprawa oparła się o Sąd Konstytucyjny.

• Ksiądz Mario Zanin, proboszcz niewielkiej parafii w Pegolotte di Cona, postanowił przed czternastu laty pomagać młodzieńcom z Afryki, którzy studiują medycynę na uniwersytecie w Padwie. Dotychczas utrzymywał około stu kandydatów pochodzących z krajów Trzeciego Świata. Stawia im jeden warunek, aby po studiach powrócili do swojej ojczyzny i tam leczyli chorych. Kiedyś pragnął zostać misjonarzem, ale gdy nie spełniły się jego zamiary, chce przez pomoc dla studentów misjonarzować dla dobra tamtych ludów.

• Ogólnoświatowy kryzys ekonomiczny sprawił, że emigracja zarobkowa w świecie prawie nie istnieje. Tak relacjonuje ks. prał. Ryszard Karpiński, który z ramienia Papieskiej Komisji dla Duszpasterstwa Migracji i Turystyki brał udział w spotkaniu Międzynarodowej Komisji do spraw Migracji w Genewie (25-26 IX). Stąd też od kilku lat działalność Komisji jest nastawiona na pomoc uchodźcom, których liczba na różnych kontynentach nie maleje i wynosi ponad 4 miliony. Krajami, które stanowią nadzieję dla ludzi poszukujących wolności, pracy i chleba, są głównie Stany Zjednoczone, Kanada i Australia. Przedstawiciele krajów imigracyjnych podkreślali pozytywny przyczynek uchodźców polskich do ekonomii i kultury ich krajów.

• Wielka Brytania i Chiny podpisały w Pekinie porozumienie dotyczące przyszłości Hongkongu. Chiny przejmą terytorium tego miasta w r. 1997 i zobowiązały się respektować przez 50 lat ustrój kapitalistyczny, obecny styl życia i uszanować wolność religijną. Terytorium Hongkongu obejmuje 1090 km kw. liczy 6 milionów mieszkańców, w tym 265 000 katolików zrzeszonych w 56 parafiach, w których pracuje 344 księży (134 Chińczyków). Kościół prowadzi 299 szkół, 94 zakłady opieki społecznej oraz 14 klinik i szpitali. Wśród 766 pracujących zakonnic jest 457 Chinek. Porozumienie przed ostatecznym podpisaniem przedłożone zostanie do zatwierdzenia parlamentu obydwu krajów.