Sanktuaria maryjne świata

Z nauką ewangeliczną pierwszych misjonarzy otrzymali Polacy zaczątki nabożeństwa do Matki Bożej. Mamy tego wyraźne dowody. Najstarsza świątynia, zbudowana w Gnieźnie za czas Mieszka I, otrzymała tytuł Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny; podobnie wiele innych kościołów i klasztor, zbudowanych w średniowieczu, było poświęconych Matce Bożej. Również uważana za najstarszy zabytek języka polskiego pieśń Bogurodzica głosiła chwałę Maryi. Tak więc od początku naszych dziejów atmosfera kultu maryjnego przenikała wiernych i z niej wyrosło również sanktuarium częstochowskie. Oto Władysław, książę Opola i Ziemi Wieluńskiej, w roku 1382 ofiarował klasztorowi paulin na Jasnej Górze obraz Matki Boskiej czczony już wcześniej w książęcej kaplicy w Bełzie. Pochodzenie obrazu i jego pierwotne dzieje nie są znane. Wyjątkowego kultu, łączącego pobożność z uczuciami patriotycznymi, doznawał od czasu, gdy znalazł się w Częstochowie. Z wiary zarówno królów, jak i ludu, że Matka Boska Częstochowska roztacza szczególną opiekę nad polskim narodem, zrodził się tytuł Królowej Polski. Tak Ją nazwał już Jan Długosz (1415-1480) w Liber beneficiorum: "Najdostojniejsza Dziewica, Pani, Królowa Świata i nasza Maryja", oraz Stanisław Hozjusz w Wyznaniu wiary: "Tradycja wiek nakazuje nam czcić świętych, a z nimi Królowę. Gdy czcimy Tę, przez której żywot stało się zbawienie świata, czcimy przez to samego Chrystusa Pana". Również fakty podkreślały ten tytuł: na polecenie Władysława Jagiełły obraz został ozdobiony srebrną sukienką i koronami. Zygmunt II August ofiarował M[atce] B[ożej] Częstochowskiej złote berło, a Władysław IV przekazał Jej dwie korony. Jan Kazimierz, podczas szwedzkiego potopu, przekonany, że sama Matka Boża, królująca na Jasnej Górze, dała moc swojemu ludowi do pokonania wroga, ogłosił Maryję Królową Korony Polskiej podczas ślubowań w katedrze lwowskiej 1 kwietnia 1656 roku. Ostateczne związanie tytułu Królowej Polski z cudownym obrazem na Jasnej Górze dokonało się przez jego koronacje; papieskimi koronami w dniu 8 września 1717 roku. Z czasem Stolica Apostolska zatwierdziła liturgiczną uroczystość Królowej Polski na dzień 3 maja, a także dodatkowe wezwanie w Litanii loretańskiej: "Królowo Polski, módl się za nami".

Na zdjęciu relief z drzwi niepokalanowskiej bazyliki, projektowany i wykonany przez franciszkanina br. Maurycego Kowalewskiego.