Iskierki

SPRAWY POLSKIE

Ludność Polski wynosiła w dniu 1 stycznia [1934] r. 33.024.000 osób. Przyrost za rok 1933 wyraził się liczbą 402 tys. osób, w tym 260 tys. osób ludności rzym[sko]-katolickiej, grecko-katolickiej - 45 tys., prawosławnych 62 tys., ewangelików - 4 tys., żydów 26 tys., innych wyznań 3.175 osób.

Od 18 do 23 kwietnia [1934] r. obradowała w Warszawie III sesja międzynarodowej rady łowieckiej. Na zjazd tej organizacji, reprezentującej z górą 50 państw, przybyli najwybitniejsi myśliwi z całego świata. Protektorat nad zjazdem objął p[an] Prezydent Rz[ecz]p[ospo]litej.

Dnia 8 kwietnia [1934] r. zmarł w Warszawie Władysław Skoczylas (fot. 1), b[yły] dyrektor depart[amentu] sztuki, profesor Akademii Sztuk Pięknych, znakomity grafik polski.

Zużycie mięsa wołowego i cielęcego w Polsce w roku [1933] zmniejszyło się o blisko 30 proc. w stosunku do lat poprzednich. Oczywiście przyczyną spadku spożycia mięsa jest kryzys.

W początku kwietnia odbyło się w Gdyni poświęcenie bandery i nowego statku polskiego "Lech" (fot. 2).

Według rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych na stanowisko sekretarzy gminnych mogą być powołane tylko tę osoby, które ukończyły 4 klasy gimnazjum nowego typu albo szkołę zawodową stopnia gimnazjalnego lub 6 klas gimnazjum dawnego typu. Osoby te muszą odbyć 3-letnią praktykę i złożyć odpowiedni egzamin.

W kanale gdańskim wjechał parowiec grecki na polski statek, wiozący 250 ton zboża i uszkodził go tak silnie, że statek zatonął. Z ludzi nikt na szczęście nie stracił życia.

Nowe metody rachunkowe prof. Banachiewicza, dyrektora krakowskiego obserwatorium astronomicznego, przewyższają znacznie dawne matematyka angielskiego Hamiltona. Pozwalają one przy uniknięciu pomyłek i jak najmniejszym użyciu pracy do przeprowadzenia dokładnych obliczeń astronomicznych za pomocą maszyn. Stwierdził to o. Villemarque, jezuita, w obserwatorium astronomicznym w Zo-Se pod Szan[g[hajem w Azji.

Od 15 maja [1934] r. zostały wycofane wagony czwartej klasy na polskich kolejach państwowych w województwach: śląskim, poznańskim i pomorskim. Obniżono natomiast taryfę podmiejską do 5 gr za kilometr.

Na Wiśle na drodze Kurów-Radom dokończono budowy mostu długości 480 m (fot. 3). Pracę wykonali bezrobotni w czasie od 1931 do 1934 r. Koszta wyniosły 7 milionów zł. W głębi widać stary drewniany most, zbudowany w 1917 r. przez Austrię.

W czasie połowu łososi wzdłuż brzegów półwyspu helskiego na polskim morzu udało się rybakowi Budziszowi złowić olbrzymich rozmiarów jesiotra, ważącego 169 kg. Szczęśliwy rybak z trudnością znalazł nabywcę, gdyż cena zdobyczy wynosiła kilkaset złotych.

W nocy z dnia 29 na 30 marca mieszkańcy Czortkowa odczuli słabe trzęsienie ziemi trwające około 30 sekund. W wielu domach zachwiały się lampy i pospadały obrazy ze ścian. Także i w Tarnopolu dały się odczuć lekkie wstrząsy, które trwały około 40 sekund, nie wyrządzając jednak żadnych szkód. Ostatnie trzęsienie ziemi w Tarnopolu zanotowano w roku 1912.

W dniu 4 kwietnia [1934] r. odbyła się na linii Kraków-Zakopane próbna jazda parowozu górskiego (fot. 4). Może on rozwinąć szybkość 75 km na godzinę. Parowóz zbudowała firm. Cegielski w Poznaniu.

W marcu i kwietniu [1934] r. szereg pożarów nawiedziło Polskę. W Łodzi w dniu 28 marca w zabudowaniach przędzalni A. Wienera ogień zniszczył cały uniach. W popłochu niektórzy robotnicy skakali z I piętra. W płomieniach zginęły 3 osoby, 12 zaś odniosło ciężkie obrażenia. Około Tarnopola spłonęła niemal cała wieś, składająca się z kilkuset zabudowań. Dnia 6 kwietnia w Druhobyczu w magazynach państwowej żupy solnej pożar objął 7 magazynów, niszcząc 33 wagony soli. Straty wynoszą około 100 tysięcy złotych. 18 kwietnia we wsi Opatowie pod Częstochową pożar zniszczył 58 budynków. Kilka osób ciężko poparzonych. Straty sięgają około 70.000.

ZE ŚWIATA

Najgłębsza kopalnia w Europie znajduje się w Czechosłowacji. Sięga ona 1.345 m w głąb i jest zarazem najbogatszą kopalnią srebra i antymonu w Europie.

W pewnej zagrodzie wieśniaczej na Węgrzech w kwietniu [1934] r. podczas nieobecności rodziców dzieci zabawiając się zapałkami, wznieciły pożar, który przerzucił się także i na inne zabudowania niszcząc 28 zagród. Kilkadziesiąt rodzin pozostało bez dachu nad głową.

Dwa robotnicy pracujący w wąwozie Bernina w Engadynie (Szwajcaria) zauważyli zsuwającą się po zboczu góry lawinę w stronę toru kolejowego, po którym właśnie zbliżał się pociąg. Sygnałami zwrócili uwagę maszynisty, ratując w ten sposób życie 20 podróżnym, lecz sami zginęli, zasypani warstwą śniegu.

Szwajcaria, Francja i Włochy zamierzają przekopać tunel podziemny przez Mont-Blanc, górę wysokości 4.810 m. Ten podziemny korytarz będzie wynosił 12 kilometrów długości i 13 m. wysokości. Budowa potrwa około 4 lat.

W ciągu ostatnich siedmiu lat, od 1926 do 1933 r. wskutek wypadków ulicznych, głównie wywołanych przez samochody w Wielkiej Brytanii straciło życie 50.837 osób, a 1.420.083 odniosło cięższe i lżejsze rany.

W Tafjordzie w pobliżu Aelesund w poludnio-zachodniej Norwegii wskutek oberwania się olbrzymiej ściany skalnej, która wpadła do morza, powstała gwałtowna fala, która naglewdarła się w głąb fiordu, niszcząc znaczną ilość domów. 40 osób fala porwała do morza, w którym utonęły; 30 domów zostało zniszczonych.

Norweski badacz podbiegunowy, konsul Lars Christensen, w czasie swej podróży po wodach południowego Oceanu Lodowatego, odkrył nowy ląd o długości 150 mil morskich pod 72° szerokości południowej. Jednocześnie stwierdził istnienie głębin morskich, sięgających 3300 m w miejscach oznaczonych dotychczas jako stały ląd na mapach geograficznych.

Śmiały skok wilczura z kilkumetrowej wysokości w podstawione płótno przedstawia fot. 5. Oto co potrafi tresura.

Najstarszym drzewem na świecie jest platan, rosnący na wyspie Kos, położonej na Morzu Greckim. Znany już był przed Chrystusem. Przypuszczalnie ma on 2.500 lat; obwód jego wynosi 10 m, a gałęzie są tak grube, że pod niektóre z nich musiano zbudować murowane podpory.

Ostatnie obliczenia statystyczne wykazały, że Azja posiada 1 miliard i 103 miliony mieszkańców, Europa - 506 mln, Ameryka - 252 mln, 1 Afryka - 142 mln, Australia - 20 mln. Razem więc kulę ziemską zamieszkuje przeszło 2 miliardy ludzi.

W dniu 8 kwietnia [1934] r. nad Aleksandrowskiem, na Sachalinie, przeszedł niezwykłej siły cyklon, który zerwał wszystkie przewody elektryczne i telefoniczne. Z niektórych domów pozrywał dachy i kominy. Szybkość wiatru dochodziła; do 24 metrów na sekundę.

W Bogocie, stolicy rzeczpospolitej południowo-amerykańskiej Kolumbii, żona robotnika tamtejszego Gardo Pereza powiła siedmiu zdrowych chłopaczków. Wiadomość ta wywarła takie wrażenie, że ludność tego miasta zwróciła się do parlamentu kolumbijskiego z prośbą o udzielenie tej rodzinie wyjątkowego wsparcia.

Prezydent Stanów Zjedn. Roosevelt otrzymał w marcu [1933] r. 180.000 listów, w kwietniu 135.000, w maju 105.000, w lipcu 60.000, w październiku 150.000, w listopadzie 240.000, a w grudniu 540.000 listów. Amerykanie widzą w tej ogromnej korespondencji dowód wielkiej popularności swego prezydenta.

Prof. Władysław Skoczylas

[Fot. 1: 8 kwietnia 1934 r. zmarł prof. Władysław Skoczylas.]

Statek Lech

[Fot. 2: Poświęcenie bandery i nowego statku polskiego "Lech".]

Most na Wiśle

[Fot. 3: Most na Wiśle.]

Parowóz na trasie Kraków-Zakopane

[Fot. 4: 4 kwietnia 1934 r. odbyła się na linii Kraków-Zakopane próbna jazda parowozu górskiego.]

Skaczący wilczur

[Fot. 5: Śmiały skok wilczura z kilkumetrowej wysokości.]