Bariery kulturowe i polityczne, oddzielające od nas świat muzułmański, utrudniają nawiązanie z nim dialogu religijnego oraz przeszkadzają w dostrzeżeniu wspólnych elementów wierzeń chrześcijańskich i muzułmańskich. Ważnym czynnikiem łączącym te dwie religie jest osoba Maryi. Sobór Watykański II wyakcentował fakt, iż muzułmanie okazują szczególną cześć Matce Jezusa. Warto więc zainteresować się niektórymi przejawami ich wierzeń i czci.

W świętej księdze islamu, czyli w Koranie, jest wiele miejsc, które mówią o Maryi Matce proroka Jezusa. Teksty te są bardzo podobne do chrześcijańskiej tradycji traktującej

o życiu Maryi przed narodzeniem Jezusa oraz do ewangelicznych opisów Jego dzieciństwa.

Koran podaje więc, że Maryja została cudownie zrodzona przez św. Annę, żonę Imrama, która ślubowała ofiarować upragnione dziecię na służbę Bogu w świątyni. Nazwano Ją Maryja (Abida), co ma znaczyć: służąca, adoratorka. W świątyni, powierzona opiece Zachariasza, była dla niego przykładem wiary i pobożności. Anioł zapowiedział cudowne narodzenie z Niej Dziecięcia, które będzie specjalnym wysłannikiem Bożym, Mesjaszem. Stało się to pod palmowym drzewem na osobności. Kiedy Maryja wróciła z pustyni do swego ludu, który niesłusznie oskarżał Ją, została obroniona przez Dziecię Jezus. Z wszystkich istot ludzkich, według wierzeń islamu, tylko Jezus i Maryja byli bezgrzesznymi przez całe życie.

Wyznawcy islamu uznają praktycznie Niepokalane Poczęcie Maryi, ale nie traktują go jako dogmatu, gdyż nie wierzą w grzech pierworodny. W ich przekonaniu ludzie rodzą się bez grzechu, ale nabywają go przez dotknięcie szatana. Tylko Jezus i Jego Matka zostali od tego uwolnieni.

Tradycja islamska wspomina również postać Józefa - kuzyna Maryi, cieśli, który miał zostać Jej małżonkiem. Był on człowiekiem sprawiedliwym i potrafił zrozumieć, że brzemienny stan Maryi stanowił realizację woli Bożej, dokonującej w Niej wielkiej tajemnicy.

Muzułmanie wierzą, że Maryja wybrana i oczyszczona przez Boga, jest prawdopodobnie największą z niewiast, jakkolwiek duży szacunek okazują również Chadidży - żonie Mahometa, oraz Fatimie - jego córce. Nie wypowiadają się o absolutnej wyższości którejkolwiek z nich. Twierdzą tylko, że Bóg wie to najlepiej.

Wyznawcy islamu mocno podkreślają fakt dziewictwa Maryi, mimo iż jest Ona Matką proroka Jezusa. Fragmenty Koranu mówiące o Maryi nie tylko chętnie czytają, ale starają się realizować je praktycznie w życiu. Jej pokora, wiara i świętość są dla nich osobowym wzorem do tego stopnia, że w wychowaniu dziewcząt starano się, w niektórych rejonach Iranu, naśladować w dużym stopniu życie Maryi.

Prywatna pobożność jest również mocno przeniknięta duchem maryjnym. Kobiety muzułmańskie bardzo często noszą imię Matki Jezusa, a nawet modlą się do Niej w świątyniach chrześcijańskich Efezu, Bagdadu czy Algieru, z szacunkiem odnoszą się do Jej statuetek.

Mistycy muzułmańscy w medytacjach chętnie posługują się tekstem zawartym w Koranie, który opisuje życie Maryi w świątyni. Według tego opisu życie Maryi w cieniu świątyni powodowało wzrost wiary u opiekującego się Nią Zachariasza. Dla przeciętnego muzułmanina stanowi ono również pobudkę do wiary i modlitwy.

Muzułmanie nie uważają Maryi za Matkę Boga. Jest to prosta konsekwencja ich przekonania, że Jezus jest tylko prorokiem. Samego Jezusa nazywają Synem Maryi i przedstawiają Go jako wzór synowskiej miłości do matki.