Katechizm katolicki

Co to jest Chrzest?

Chrzest jest to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi w nas grzechy, daje nam życie nadprzyrodzone i włącza nas do Kościoła. Jest pierwszy, bo przed Chrztem nie można przyjąć żadnego innego sakramentu. Jest najpotrzebniejszy, bo jest konieczny do zbawienia.

Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego (J 3,5; por. też Mk 16,16).

Kiedy Chrystus ustanowił Chrzest?

Chrystus ustanowił Chrzest po swoim Zmartwychwstaniu, gdy dał Apostołom ostatnie polecenie:

Idźcie i nauczajcie wszystkie narody udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego (Mt 28,18-19); kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony (Mk 16,16).

Co jest znakiem widzialnym w sakramencie Chrztu?

Znakiem widzialnym w sakramencie Chrztu jest polanie głowy chrzczonego wodą (lub zanurzenie go w wodzie, jak to praktykuje się w obrządku wschodnim) i wymówienie słów: "Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego".

Jakie łaski otrzymujemy we Chrzcie?

We Chrzcie otrzymujemy następujące łaski:

1. oczyszczenie z grzechu pierworodnego i ze wszystkich innych grzechów, jeżeli zostały popełnione przed Chrztem, oraz uwolnienie od kar za te grzechy;

Niech każdy z was ochrzci się... na odpuszczenie grzechów waszych (Dz 2,38).

2. łaską uświęcającą, czyli życie nadprzyrodzone, dzięki któremu stajemy się dziećmi Bożymi, uczestniczymy w życiu Trójcy Przenajświętszej i zdobywamy prawo do nieba, oraz łaski uczynkowe, które pomagają nam zachować wiarę i niewinność otrzymaną na Chrzcie;

Zostaliście obmyci, uświęceni i usprawiedliwieni w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa... (1 Kor 6,11).

3. charakter sakramentalny, czyli niezmazalne znamię duchowe, jakby pieczęć, która wyciska na duszy przynależność do Chrystusa (aspekt mistyczny) i jego Kościoła (aspekt prawny). Przez Chrzest jesteśmy "wcieleni do Kościoła" (LG 11).

On też (Bóg) wycisnął na nas pieczęć i zostawił zadatek Ducha w sercach naszych (1 Kor 1,22; por. Ef 1,13).

Jak dokonuje się zbawcze działanie Chrztu?

Chrzest wszczepia nas w paschalne misterium Chrystusa, to jest w zbawczy dynamizm Jego śmierci i zmartwychwstania. Przez ten sakrament, jak uczy Sobór Watykański II, "człowiek zostaje prawdziwie wcielony w Chrystusa ukrzyżowanego i uwielbionego i odradza się ku uczestnictwu w życiu Bożym wedle owych słów Apostoła: We chrzcie zostaliście razem z Nim pogrzebani, z Nim też powstaliście przez wiarę w potęgę Boga, który Go wskrzesił (Kol 2,12)" (UR 22). Sam Chrystus dokonuje w ochrzczonych tej zbawczej przemiany.

Kto może udzielić Chrztu?

Szafarzem Chrztu udzielanego w sposób uroczysty jest kapłan lub diakon. W naglącym wypadku, np. w niebezpieczeństwie śmierci, każdy może udzielić Chrztu. Sobór przyznaje, że "każdy może ochrzcić tych, którzy wierzą" (LG 17), byle chrzcił "należycie, stosownie do Pańskiego ustanowienia" (UR 22), to jest ma[134]jąc intencję czynić to, co Chrystus polecił. Kościół odrzucił (na synodzie w Arles w 314 r.) twierdzenie, że Chrzest udzielony przez heretyków jest nieważny. Wszelako "Chrzest ma prowadzić do pełnego wyznawania wiary, do całkowitego wcielenia w zgodną z wolą Chrystusa instytucję zbawienia, wreszcie do pełnego wszczepienia w eucharystyczną wspólnotę", jak uczy Sobór w dekrecie o ekumenizmie (RU 22).

W niektórych sektach chrzest jest wątpliwy lub wprost nieważny, jak np. "chrzest Świadków Jehowy, który jest pojmowany jako publiczne wyrzeczenie się chrześcijaństwa i jego nauki o Trójcy" (Enciclopedia teologica, 1989).

Jak należy przyjmować Chrzest?

Jeżeli ktoś przyjmuje Chrzest po dojściu do używania rozumu, ma to czynić " w odpowiednim usposobieniu duszy" (UR 22), to jest wyrazić zgodę na przyjęcie Chrztu, zrobić wyznanie wiary (por. Dz 8,13) i żałować za swe grzechy (por. Dz 2,38). Można i należy chrzcić dzieci, byle zapewnić im chrześcijańskie wychowanie. Orygenes (†253) pisze, że za jego czasów istniał zwyczaj chrzczenia dzieci, przejęty od Apostołów. Zdają się na to wskazywać Dzieje Apostolskie, które opisują, jak to niektórzy przyjmowali Chrzest "z całym swym domem" (Dz 16,15.33; 18,8; por. też 1 Kor 1,16).

Do czego zobowiązuje Chrzest?

Chrzest jest darem Boga, ale też zadaniem zdobywania świętości, zadaniem na całe życie. Mamy wciąż odcinać się od grzechu i usilnie pielęgnować naszą przynależność do Chrystusa, żyjąc ciągle w wierze i łasce uświęcającej. Mamy zachować przykazania Boże i kościelne. W liturgii wielkosobotniej ponawiamy obietnice złożone na Chrzcie osobiście lub za pośrednictwem rodziców.

Nie zasmucajcie Ducha Bożego Świętego, którym zostaliście opieczętowani w dzień odkupienia (Ef 4,30).

Czy Chrzest można czymś zastąpić, by posiąść zbawienie?

Chrzest z wody można zastąpić męczeństwem za Chrystusa (chrzest krwi) lub aktem miłości Boga, zawierającym doskonały żal za grzechy i pragnienie Chrztu z wody, przynajmniej domyślne (chrzest pragnienia).